Politiko: Hrvatska još nije raščistila odnos prema ustaškom nasleđu

Hrvatski pevač Marko Perković Tompson postao je neizostavan simbol hrvatskih sportskih reprezentacija i navijača, ali njegova popularnost i dalje izaziva oštre polemike zbog pesama i simbola koji se povezuju sa ustaškim režimom iz Drugog svetskog rata, piše Politiko, uz ocenu da Hrvatska ni nakon više od tri decenije od sticanja nezavisnosti nije raščistila odnos prema ustaškom nasleđu.

Kako navodi briselski portal, Tompsonove pesme redovno se pevaju na utakmicama hrvatske fudbalske reprezentacije, kako u Hrvatskoj tako i u inostranstvu, a pesma "Lijepa li si" postala je nezvanična himna nacionalnog tima.

Hrvatski istoričar Hrvoje Klasić izjavio je za Politiko da je Tompson ''postao neodvojiv fenomen svaki put kada Hrvatska učestvuje na nekom sportskom takmičenju''.

"Ljudi ga u zemlji i dijaspori doživljavaju kao sinonim ljubavi prema domovini", rekao je Klasić.

Kako se navodi, pesma "Lijepa li si" u refrenu pominje nekadašnju Hrvatsku Republiku Herceg-Bosnu, čiji su politički i vojni lideri pred međunarodnim sudom osuđeni za ratne zločine.

Politiko ističe da je još spornija pesma "Bojna Čavoglave", koja počinje pozdravom „Za dom spremni“, službenim pozdravom ustaškog režima tokom Drugog svetskog rata, koji se često poredi sa nacističkim pozdravom "Zig hajl".

Portal podseća da su Tompsonovi koncerti ranijih godina bili zabranjivani ili otkazivani u više evropskih država, uključujući Nemačku, Austriju, Holandiju, Švajcarsku i Sloveniju, upravo zbog procene da promovišu ili relativizuju ustašku simboliku.

Istovremeno, navodi se da takav odnos prema pevaču nije marginalna pojava u Hrvatskoj.

Kao primer navodi se prošlogodišnji koncert u Zagrebu, na kojem se, prema organizatorima, okupilo više od 500.000 ljudi, što ga čini najvećim koncertom u istoriji Hrvatske. Tokom tog događaja deo publike uzvikivao je ustaški pozdrav, dok vlasti nisu intervenisale, piše Politiko.

Portal podseća i da je Tompson 2018. godine bio deo dočeka hrvatske fudbalske reprezentacije nakon osvajanja drugog mesta na Svetskom prvenstvu u Rusiji, kao i da je kapiten Luka Modrić tada lično tražio da pevač nastupi na proslavi.

U analizi se ocenjuje da Hrvatska ni tri decenije nakon sticanja nezavisnosti nije u potpunosti raščistila odnos prema nasleđu ustaškog režima, već se pojedini simboli i ličnosti iz tog perioda često predstavljaju kao deo nacionalnog identiteta, a ne kao nasleđe fašističke države.

Portal navodi da slične rasprave postoje i u drugim postkomunističkim državama istočne i centralne Evrope, gde su, kako se ocenjuje, pojedini nacionalistički pokreti i istorijske ličnosti rehabilitovani kao simboli borbe za nacionalnu nezavisnost.