Kako "Balkanski kartel" kontroliše najprofitabilnije rute droge: Od Kolumbije do Evrope, rat klanova i krvavi trag novca
Komentari
19/04/2026
-18:00
Zajedničkom akcijom Evropola, uz podršku crnogorskih organa za sprovođenje zakona i policijskih službi iz više evropskih država, uhapšeno je 12 osoba osumnjičenih da pripadaju takozvanom “Balkanskom kartelu”, saopštila je Obaveštajna agencija Evropske unije. U operaciji su učestvovale i nemačke vlasti, gde su uhapšena četiri osumnjičena, dok je jedan od istaknutih pripadnika mreže, N.S. iz Niša lišen slobode u Crnoj Gori.
Osumnjičeni se terete za šverc oko 2,7 tona kokaina i 1,5 tona kanabisa u periodu od oktobra 2024. do aprila 2026. godine. Istraga, u kojoj su učestvovale i španske i austrijske službe, usmerena je na međunarodnu kriminalnu mrežu koja je, prema navodima istražnih organa, imala jasno podeljene uloge - od finansijera i logističara do direktnih koordinatora transporta. Droga je zaplenjena u više odvojenih operacija širom Evrope i Južne Amerike, dok su za prevoz korišćene pomorske i vazdušne rute, uključujući i kontejnerski transport u legalnim pošiljkama.
Ova akcija još jednom je otvorila pitanje koje evropske bezbednosne službe prate već decenijama - kako funkcioniše mreža koja se u javnosti naziva “Balkanski kartel” i koja povezuje kriminalne strukture i iz Srbije, Crne Gore, Albanije, Bosne i Hercegovine i šireg regiona sa globalnim tržištem kokaina.
EPA-EFE/JERRY LAMPEN
U bezbednosnim analizama se ističe da ovakve mreže ne funkcionišu kao klasične hijerarhijske organizacije, već kao decentralizovani sistemi u kojima više nezavisnih ćelija obavlja različite faze posla. Upravo ta fragmentisanost omogućava im da opstaju i nakon hapšenja pojedinih članova, jer se logistički i finansijski tokovi brzo preusmeravaju ka drugim kanalima.
Posebno se naglašava da su evropske luke u Roterdamu, Antverpenu i Hamburgu ključne tačke u kojima se roba "preliva" iz legalnih u ilegalne tokove. Veliki obim međunarodnog transporta, kao i kompleksni lanci podizvođača, stvaraju prostor za infiltraciju kriminalnih struktura u logistiku, skladištenje i distribuciju, što otežava detekciju pošiljki.
Od Latinske Amerike do evropskih luka
Kiyoshi Takahase Segundo/Panthermedia, EDUARDO MUNOZ ALVAREZ/Getty images/ Profimedia
Lanac trgovine kokainom počinje u Južnoj Americi - pre svega u Kolumbiji, Brazilu, Ekvadoru i Peruu - gde balkanske i albanske kriminalne grupe poslednjih godina sve češće ostvaruju direktne kontakte sa proizvođačima i lokalnim kartelima, bez posrednika.
Ključni pravci transporta izgledaju gotovo industrijski organizovano:
Povezane vesti
Kontejnerski "rip-on/rip-off" sistem: kokain se ubacuje u legalne pošiljke (banane, kafa, meso, voće), a zatim se izvlači u evropskim lukama poput Roterdama, Antverpena i Hamburga, često uz pomoć insajdera u logističkim lancima
Pomorske rute: teretni brodovi i jahte koriste se za direktan ili polu-direktan transport preko Atlantika
Avionski kanal: kuriri i manji paketi putuju preko više aerodroma i tranzitnih destinacija
Tranzitne tačke u EU: Španija, Portugal i Italija služe kao čvorišta za dalju redistribuciju
Nakon ulaska u Evropu, mreže sa Balkana preuzimaju kontrolu nad daljim kretanjem droge ka tržištima Nemačke, Francuske, Austrije, Holandije i Velike Britanije.
U poslednjim godinama primećuje se i sve veće preklapanje različitih kriminalnih grupa u okviru istog lanca, gde učestvuju akteri iz više država regiona. Umesto striktno nacionalnih organizacija, formiraju se hibridne strukture koje povezuje zajednički interes i pristup međunarodnim kanalima distribucije.
MUP Srbije
Balkan kao operativni centar
U strukturi koja se opisuje kao “Balkanski kartel”, Balkan nije jedinstvena organizacija već mreža povezanih čvorišta sa jasno podeljenim funkcijama.
Crna Gora: ključna tačka zbog pristupa moru i logistike pomorskog šverca. Kavački i škaljarski klan, nastali u Kotoru, godinama su u centru međunarodnih istraga i sukoba povezanih sa kokainskim pošiljkama
Albanija: jedan od najbrže rastućih aktera, posebno u distribuciji kanabisa, ali i sve prisutnija u lancima kokaina; albanske kriminalne mreže imaju snažnu poziciju u Velikoj Britaniji i zapadnoevropskim metropolama
Bosna i Hercegovina: tranzitna i logistička zona u okviru šireg regionalnog sistema
Upravo saradnja balkanskih i albanskih grupa stvorila je mrežu koja može da kontroliše i transport i distribuciju, od luke do ulice.
Povezane vesti
Ko je Edin Gačanin - Tito
MUP
Edin Gačanin poreklom iz Bosne i Hrecegovine, poznat pod nadimkom Tito, u međunarodnim policijskim i pravosudnim istragama označava se kao jedan od ključnih figura u "Balkanskom kartelu".
Njegovo ime se posebno intenzivno pojavljuje u istragama koje su nastale nakon razbijanja kriptovanih komunikacionih mreža Sky ECC i EncroChat, koje su evropskim službama omogućile uvid u komunikaciju i logistiku više kriminalnih grupa širom kontinenta.
Prema navodima iz tih istraga, Gačanin se ne opisuje kao klasični “terenski operativac”, već kao osoba koja deluje na jednom od najviših nivoa organizacije.
Takođe, u evropskim policijskim analizama često se pominje tzv. “Tito i Dino” mreža, koja se dovodi u vezu sa Gačaninom i njegovim saradnicima.
Ta mreža se opisuje kao:
- međunarodno organizovana struktura
- podeljena na logističke, finansijske i distributivne ćelije
- aktivna na relaciji Južna Amerika - Evropa - Bliski istok
- sposobna da istovremeno upravlja više velikih pošiljki kokaina
Ko je ko u mreži
U međunarodnim policijskim istragama i sudskim predmetima ne postoji jedinstvena organizacija pod tim imenom, već se taj termin koristi za opis povezanih kriminalnih grupa i pojedinaca sa Zapadnog Balkana koji učestvuju u globalnom lancu trgovine kokainom. U različitim fazama istraga, kao ključne figure i akteri ove mreže pominju se različita imena, u zavisnosti od uloge i perioda delovanja.
Jedna od najčešće navođenih figura u kontekstu međunarodnog kokainskog lanca je Darko Šarić, čije se ime vezuje za rane faze povezivanja balkanskih kriminalnih struktura sa južnoameričkim kartelima i organizaciju velikih pošiljki kokaina ka Evropi. Njegov slučaj je u bezbednosnim analizama često označen kao prelomna tačka u jačanju direktnih veza između Balkana i proizvođača u Latinskoj Americi.
U okviru crnogorskih kriminalnih struktura, u istragama se najčešće pominju Radoje Zvicer i Slobodan Kašćelan, koji se dovode u vezu sa kavačkim klanom, kao i Jovan Vukotić, koji je bio označen kao lider suparničkog škaljarskog klana. Sukob ova dva klana, koji traje godinama, u bezbednosnim izveštajima se povezuje sa kontrolom nad kokainskim pošiljkama i logističkim pravcima.
profimedia
U Srbiji se u različitim istragama i sudskim predmetima pojavljuju imena poput Veljka Belivuka, koji je predvodio kriminalnu grupu dovođenu u vezu sa više regionalnih i međunarodnih kontakata.
E-Stock
Na međunarodnom nivou, posebno u kontekstu presretnutih kriptovanih komunikacija (Sky ECC i EncroChat), često se pominje Edin Gačanin, poznat kao “Tito”, koji se u evropskim policijskim analizama opisuje kao jedan od ključnih posrednika između proizvođača kokaina u Južnoj Americi i distributivnih mreža u Evropi. Njegova mreža se u dokumentima opisuje kao decentralizovana struktura koja funkcioniše na više kontinenata.
U širem regionalnom kontekstu, albanske kriminalne mreže se ne vezuju za jedno ime, već za više organizovanih grupa koje su u evropskim istragama označene kao važan faktor u distribuciji kokaina u Velikoj Britaniji, Holandiji i Belgiji, ali i kao partneri u transportu iz južnoameričkih luka ka Evropi.
Prelomna tačka- Darko Šarić i "Balkanski ratnik"
EPA/ANDREJ CUKIC
Jedna od ključnih figura koja se u međunarodnim istragama vezuje za početak "modernog" balkanskog kokainskog lanca je Darko Šarić. Njegovo ime se pojavilo kao simbol prelaska sa regionalnog šverca na direktno učešće u globalnoj trgovini kokainom.
Prema navodima istraga, Šarić je bio označen kao organizator mreže koja je upravljala višetonskim pošiljkama kokaina iz Južne Amerike ka Evropi, koristeći pomorske rute i kontejnerski transport. Operacija poznata kao “Balkanski ratnik” označila je jednu od prvih velikih međunarodnih istraga koja je detaljno povezala balkanske strukture sa južnoameričkim kartelima.
Ovaj slučaj se u bezbednosnim analizama često navodi kao prelomni trenutak - kada balkanske kriminalne grupe prestaju da budu posrednici i postaju direktni akteri u globalnom lancu snabdevanja kokainom.
Koreni današnjeg sistema sežu u devedesete godine, kada je region zbog ratova, sankcija postao prostor za razvoj švercerskih mreža. Tada je uspostavljena “balkanska ruta”, primarno za heroin, koja je povezivala Aziju i Zapadnu Evropu.
Ta infrastruktura kasnije je transformisana u mnogo profitabilniji sistem - trgovinu kokainom. Tokom 2000-ih dolazi do ključnog zaokreta, balkanske kriminalne grupe počinju direktno da sarađuju sa južnoameričkim kartelima.
Ključne akcije
"Šarićev klan" i suđenja za šverc kokaina (2010-danas)
- Dugogodišnji sudski procesi u Srbiji i regionu.
- Optužbe za organizovanje višetonskih pošiljki kokaina
- Povezivanje sa mrežama u Latinskoj Americi
- Višegodišnji postupci, hapšenja i ponovna suđenja
- Ključni slučaj za razumevanje “balkanskog kanala” ka Evropi
Kavački i škaljarski klan - rat za kokain (od 2014)
- Jedan od najnasilnijih kriminalnih sukoba u Evropi.
- Nastao nakon nestanka pošiljke kokaina u Španiji
- Više desetina ubistava u Crnoj Gori, Srbiji, Španiji, Grčkoj i Latinskoj Americi
- Sukob direktno povezan sa kontrolom kokainskih pošiljki i kontakata u Južnoj Americi
Sky ECC i EncroChat (2020-2021)
- Jedna od najvećih policijskih operacija u Evropi.
- Razbijanje kriptovanih telefonskih mreža koje su koristili kriminalni krugovi
- Hiljade presretnutih poruka
- Stotine hapšenja širom Evrope (Holandija, Belgija, Francuska, Balkan)
- Otkriveni detalji o transportu kokaina, dogovorima i likvidacijama
“Antverpen – Roterdam zaplene”
- Serija velikih zaplena u lukama Zapadne Evrope.
- Desetine tona kokaina godišnje u Belgiji i Holandiji
- Kokain skriven u kontejnerima sa voćem, kafom i industrijskom robom
- U više slučajeva otkrivena povezanost sa balkanskim logističkim mrežama
- Lučki “insajderi” ključni u sistemu izvlačenja droge
Zaplena više od 16 tona kokaina u Hamburgu (2021)
- Jedna od najvećih zaplena u Evropi.
- Kokain skriven u kontejnerskim pošiljkama
- Vezivana za međunarodne mreže sa Balkana i Južne Amerike
- Pokazala razmere industrijalizovanog šverca
Mreža u Dubaiju - Gačanin (istrage 2010-danas)
- Slučaj koji se često pojavljuje u evropskim analizama.
- Povezivanje Balkana sa Južnom Amerikom i Bliskim istokom
- Struktura poznata kao “Tito i Dino” mreža
- Optužbe i istrage u više zemalja EU
- Uloga posredovanja u velikim pošiljkama kokaina
Operacije u Španiji (Galicija i južne luke)
- Španija kao ključna tačka ulaska kokaina u Evropu.
- Zaplene brodova i kontejnera iz Latinske Amerike
- Balkanske i albanske grupe u logističkoj podršci
- Galicija kao istorijski centar pomorskog šverca
Iako akcije poput najnovije operacije Evropola predstavljaju ozbiljan udarac, "Balkanski kartel" nije jedna organizacija već mreža koja se stalno transformiše. Ogroman profit, globalne veze i stalna potražnja za kokainom omogućavaju brzo obnavljanje strukture uprkos hapšenjima.
Zato ova priča nema klasičan kraj - od luka u Latinskoj Americi, preko Balkana, do evropskih metropola, reč je o jednom od najkompleksnijih i najprofitabilnijih kriminalnih sistema današnjice.
Komentari (0)