Grčka ostrva pod opsadom: Turistički pritisak veći nego u Atini, resursi na izmaku

Najnovija studija Opservatorije za održivi turizam Egejskog univerziteta podigla je uzbunu u grčkoj javnosti, otkrivajući da su mnoga popularna ostrva prešla kritičnu tačku izdržljivosti. Prema podacima koje prenose vodeći grčki portali Protothema i Kathimerini, pritisak posetilaca na pojedinim destinacijama tokom sezone sada prevazilazi čak i gustinu naseljenosti same Atike, odnosno šireg područja Atine.

Istraživanje, koje je predvodio profesor Janis Spilanis, fokusiralo se na odnos između stalnog stanovništva, turističkih kapaciteta i ograničenih prirodnih resursa. Rezultati su poražavajući za destinacije poput Santorinija i Mikonosa, ali i za neka manje očekivana mesta.

Gustina naseljenosti gora nego u prestonici

Rivers Dale / ImageSource / Profimedia

Kako prenosi Protothema, kada se stalnim stanovnicima dodaju sezonski posetioci, Santorini beleži neverovatne 1.164 osobe i kreveta po kvadratnom kilometru. Odmah iza njega je Salamina sa više od 1.100, prvenstveno zbog velikog broja vikendica. Poređenja radi, ovi brojevi su veći od gustine naseljenosti u Atini, što je podatak koji ozbiljno zabrinjava stručnjake jer ostrvska infrastruktura nije projektovana za takva opterećenja.

Portal Kathimerini dodaje da je situacija posebno alarmantna kada se posmatra broj turističkih ležajeva po glavi stanovnika. Na Mikonosu, Santoriniju i Kufonisiju na svakog stalnog žitelja dolaze više od četiri turistička kreveta. Ukoliko se u računicu uključe i privatne vikendice, situacija postaje još ekstremnija: na Serifosu postoji čak osam kreveta na jednog stanovnika, dok Shinusa i Antiparos beleže odnos veći od šest prema jedan.

Infrastrukturni kolaps i stambena kriza

Studija upozorava da se mnoga ostrva bore da zadovolje osnovne potrebe tokom letnjih meseci. Potrošnja vode, električne energije, upravljanje otpadom i transportni sistem pucaju pod pritiskom, dok postojeći kapaciteti jednostavno nisu dovoljni. Pored ekološkog tereta, portal Protothema ukazuje na ozbiljnu stambenu krizu. Ekspanzija platformi za kratkoročno iznajmljivanje, poput Airbnb-a, drastično je smanjila dostupnost stanova za stalne stanovnike i radnike, što je dovelo do vrtoglavog skoka stanarina i troškova života.

Zanimljivo je poređenje sa Rodosom, koji u apsolutnim brojkama ima najviše kreveta (182.629). Ipak, zbog velike površine ostrva, njegova gustina je oko 100 kreveta po kvadratnom kilometru, što je na samoj granici koju Evropska agencija za životnu sredinu smatra indikatorom visokog turističkog pritiska.

Ekonomski rast bez socijalne pravde

Iako turizam pumpa novac u nacionalnu ekonomiju, studija pokazuje da to ne vodi nužno ka društvenom razvoju. Kathimerini navodi da je u poslednjoj deceniji samo 11 ostrva zabeležilo porast broja stanovnika, dok su popularne destinacije poput Krfa i Tasosa zabeležile pad, uprkos velikom prometu.

Javno mnjenje na ostrvima takođe je pesimistično. Prema sprovedenim anketama, više od 60 odsto ispitanika smatra da ne postoji stabilan plan za rešavanje nagomilanih problema, niti sistemska zaštita javnog interesa. Građani prepoznaju povećanje prihoda, ali većina veruje da taj novac odlazi velikim preduzetnicima koji uopšte ne žive na ostrvima.

Zaključak istraživača je jasan: Grčkoj je neophodan hitan i bolji prostorni plan, jačanje infrastrukture i efikasnije upravljanje turističkim tokovima. U suprotnom, kvalitet života lokalnog stanovništva i sama održivost ovih dragulja Mediterana biće nepovratno ugroženi.