Nikola Tesla i dalje među najpopularnijim inovatorima u američkoj Kući slavnih

Srpski naučnik Nikola Tesla, koji je pre pola veka uvršten u Nacionalnu kuću slavnih pronalazača Sjedinjenih Američkih Država, i danas je, iako se nalazi u društvu više stotina najznačajnijih američkih inovatora - od Tomasa Edisona, Abrahama Linkolna i braće Rajt do Stiva Džobsa jedan od onih koji kod posetilaca izaziva navjiše pažnje, izjavila je supervizor muzeja i arhiva te ustanove Kara Miler.

Ona je za Tanjug navela da je Tesla uvršten u kuću slavnih pronalazača 1975. godine zbog izuma indukcionog motora, poznatog i kao elektromagnetni motor, koji je pokrenuo revoluciju u oblasti elektrotehnike.

"Kada je Tesla bio student tehničkih nauka, tražio je način da poveća efikasnost motora. Većina motora u to vreme je radila na jednosmernu struju, što znači da se električna energija kretala u jednom pravcu, a koristio se mali uređaj - kolektor da bi se struja zadržala u istom smeru. Tesla je uspeo da napravi motor bez kolektora tako što je naizmenično menjao električni naboj, pa se struja kretala u više smerova, a ne samo u jednom. To je bilo revolucionarno - odnosno, to je bila prekretnica u oblasti elektrotehnike koja je postavila temelje modernoj električnoj mreži koju danas koristimo", rekla je ona.

Miler je podsetila da je Nacionalna kuća slavnih pronalazača osnovana 1973. godine u partnerstvu sa Zavodom za patente i žigove SAD, u želji da se oda počast najvećim američkim inovatorima.

Kako je rekla, danas se u Kući slavnih nalazi 656 članova, među kojima su i srpski naučnik i pronalazač Mihailo Pupin, kao i poljsko-američki hemičar rođen u Opatiji Leo Sternbah, "otac" najprodavanijeg leka u SAD od 1969, do 1982. godine.

Tanjug/Aleksandra Otašević

"Svake godine našu Kuću slavnih proširimo za oko 15 do 20 novih pronalazača i nastojimo da odamo priznanje raznovrsnim inovatorima iz različitih oblasti", izjavila je Miler sa kojom je Tanjug, kao nosilac titule Tesla ambasador, razgovarao u okviru serijala "Tesla čovek budućnosti", snimljenog u SAD uz podršku Ministarstva informisanja i telekomunikacija.

Miler je rekla da su neki od najpoznatijih pronalazača u Kući slavnih Tomas Edison, koji je tu zbog izuma električne sijalice, braća Rajt, konstruktori prvog praktičnog aviona i jedan od osnivača kompanije Epl Stiv Džobs.

Najviše pitanja o Tesli

On je dodala da se važnim smatraju i drugi uticajni inovatori, kao što su tvorac brisača vetrobrana Meri Anderson i Rori Kuper koji je radio na tehnologiji razvoja invalidskih kolica.

Miler je navela da tokom godine u Kuću slavnih dolazi mnogo organizovanih školskih poseta, kao i veliki broj porodica.

"Nikola Tesla jedan je od najpopularnijih članova o kome posetioci najčešće postavljaju pitanja. Tokom školskih obilazaka posebno ga ističemo - vodimo učenike do našeg interaktivnog 'kioska' gde mogu da vide njegovu biografiju, sliku i saznaju više o Teslinom izumu koji njihov svakodnevni život čini mogućim", rekla je Miler.

Prema njenim rečima, uz Teslu u Kući slavnih od 2011. godine nalazi se i Mihaijlo Pupin zahvaljujći Pupinovom kalemu za telefonsku komunikaciju na velike udaljenosti.

"Pupin je pronašao način da omogući dalekometne telefonske pozive. Kreirao je kalemove i rasporedio ih strateški duž prenosnog voda, čime je povećao efikasnost i trajnost telefonskih veza i promenio način na koji su ljudi komunicirali na velikim rastojanjima", rekla je.

Prema njenim rečima, Nacionala kuća slavnih slavnih, u ograncima širom svih 50 saveznih država, organizuje i program Camp Invention u kojem godišnje učestvuje oko četvrt miliona dece, a tokom koga se svetlo stavlja i na Nikolu Teslu.

Tanjug/Aleksandra Otašević

"Tokom sedmodnevnog letnjeg STEM kampa deca uče kako da razvijaju sopstvene ideje, prave prototipove. Ona uče o intelektualnoj svojini i inspirišu se pričama članova, poput Nikole Tesle, koga često ističemo u našem obrazovnom programu", kazala je Miler.

Muzej Nacionalne kuće slavnih pronalazača ima centralni deo "galeriju ikona" - svetleći zid koji je, kako ja istakla, ispunjen imenima svih 656 članova.

"Svaki od njih predstavljen je heksagonom sa imenom i prezimenom, izumom za koji su priznati, godinu kada su primljeni u Kuću slavnih i broj američkog patenta povezanog sa njihovom tehnologijom", rekla je ona i dodala da je heksagon izabran za oblik na kojem su imena zato što je najčvršći prirodni oblik nadahnut strukturama poput pčelinjih saća.

Miler je navela da Kuća slavnih ima dva patenta i jedan žig - za dizajn oblika heksagona i za način slaganja heksagona koji simbolizuje snagu koju pronalazači imaju kada rade zajedno na napretku društva, kao i žig za naziv "Nacionalni spomenik inovacijama", koji daje identitet Kući slavnih koja se nalazi u Aleksandriji u metropoliten obalsti Vašingtona, DC.

Dodala je da se novi članovi uvode u Kuću slavnih svake goodine na posebnoj gala ceremoniji na kojoj se odaje počast svim pronalazačima.

"Novim članovima na svečanosti odeljujemo zlatnu medalju sa likovima Tomasa Edisona i Abrahama Linkolna, jedinog američkog predsednika koji je posedovao patent kada slavimo i njihove doprinose društvu", kazala je Miler.

Serijal "Tesla čovek budućnosti" realizuje se povodom 170 godina Teslinog rođenja. Sadrži brojne priče o mestu i sećanju koje jedan od najvećih umova čovečanstva danas zauzima u SAD - od Smitsonijana i Kolumbija univerziteta, do Long Ajlenda - jedine preostale Tesline laboratorije.

Među objavljenim člancima je i deo razgovora sa jednim od najpoznatijih Teslinih biografa na svetu Markom Sajferom, pijanistom Marinom Arsenijević koja priprema mjuzikl za Brodvej "Lajf of Tesla", kao i porodicom lekara Ljuba Vujovića koji je, između ostalog, zaslužan zato što Njujork ima Tesla korner.

U serijalu nas očekuje i pričao o poslednje otkrivenom svedočanstvu o Teslinom životu - kući na Long Ajlendu u kojoj je živeo tokom izgradnje laboratorije i Vordenklifskog tornja, o čemu smo razgovarali i sa vlasnicom Barbarom Dadinom - autorkom i u Srbiji prevedene knjige "Povratak u Vordenklif".