Naučnici u šoku: Otkriven tektonski fragment koji bi mogao da izazove zemljotrese i do 9 Rihtera u jednom delu sveta

Drevni tektonski fragment pod nazivom Pionir otkriven je duboko ispod severne obale Kalifornije. Prema pisanju uglednog časopisa Science, koji se poziva na najnoviju studiju tima geologa, ovaj fragment je nekada bio deo ogromne tektonske ploče Faralon.

Do nedavno su stručnjaci bili uvereni da je Zemljin omotač potpuno apsorbovao ostatke ove drevne strukture. Međutim, novi podaci pokazuju da Pionir ne samo da je preživeo, već da nastavlja aktivno da se kreće pod zemljom.

Kako su istraživači naveli u svom zvaničnom izveštaju, Pacifička ploča je zahvatila ovaj fragment pre oko 30 miliona godina. Od tada on migrira ka severu, ponašajući se kao "zaglavljena pločica na pokretnoj traci". Ova skrivena podzemna struktura otkrivena je zahvaljujući praćenju serije manjih zemljotresa niske frekvencije, koji su seizmolozima praktično "osvetlili" obrise ploče duboko u unutrašnjosti zemlje.

Ovaj fragment se trenutno nalazi u takozvanoj tromeđi Mendosino, tački na kojoj se susreću tri velike tektonske ploče. Ujedno, reč je o jednoj od seizmički najaktivnijih regija u Sjedinjenim Američkim Državama.

Šta ovo menja u dosadašnjim naučnim saznanjima?

Otkriće Pionira iz korena menja klasično razumevanje tektonike ovog regiona. Dok su se naučnici ranije oslanjali na model interakcije tri ploče, sada je postalo jasno da ispod površine međusobno deluje najmanje pet pokretnih delova.

Ovakva složena geometrija proširuje granice između ploča i povećava kontaktnu površinu u zoni subdukcije. Upravo u tom području mogući su razorni zemljotresi jačine i do 9 stepeni Rihterove skale, koji bi bili sposobni da izazovu snažne cunamije širom Tihog okeana.

Naučnici ističu da prisustvo fragmenta Pionir konačno objašnjava i neke neobične potrese iz prošlosti. Najočigledniji primer je zemljotres na rtu Mendosino 1992. godine (jačine 7,2 stepena), čija je neobična dubina decenijama unazad zbunjivala seizmologe.

Povećan rizik za naseljena područja

Iako stručnjaci još uvek ne mogu sa sigurnošću da utvrde da li će ovaj rased biti epicentar nekog budućeg mega-zemljotresa, upozoravaju da prisustvo ovakve neregulisane tektonske strukture u gusto naseljenom području drastično povećava rizik. Čak i mala promena u obrascima podzemnih potresa može kritično uticati na stabilnost mostova i zgrada, ali i na efikasnost planova za evakuaciju stanovništva.

Mapiranje skrivenih fragmenata Zemljine kore od ključnog je značaja, jer lokalnim vlastima pruža jasniju sliku o tome koja područja zahtevaju posebnu pažnju prilikom priprema za potencijalne prirodne katastrofe.