Neverovatno otkriće: "Izgubljeni okean" ispod pustinje ostavio naučnike bez reči

Pejzaž koji danas deluje kao da nema nikakve veze sa morem, milionima godina krio je impresivnu tajnu. Naučnici su u egipatskoj pustinji otkrili fosilizovane zube praistorijskih ajkula, stvarajući tako sliku drevnog "groblja" starog na desetine miliona godina.

Ovi fascinantni ostaci pronađeni su na visoravni Abu-Tartur u Zapadnoj pustinji Egipta, koja je danas deo nepregledne Sahare. Geološki gledano, ovo područje pripada formaciji Duvi. Tokom perioda kasne krede, ovo nije bila sušna pustinja, već toplo, tropsko morsko okruženje koje je vrvelo od života.

Otkriveno 14 zuba i pet izumrlih vrsta

Paleontolog Tarek Jasin sa Univerziteta u Kairu i njegovi saradnici već su ranije pronalazili fosile ajkula na ovom području. Međutim, po povratku na fosfatne stene Abu-Tartura, sakupili su još 14 pojedinačnih zuba, čiji je opis objavljen u naučnom časopisu "Cretaceous Research".

Novi nalazi pripadaju pet izumrlih vrsta ajkula: Cretalamna cf. maroccana, Scapanorhynchus cf. raphiodon, Serratolamna cf. serrata, Squalicorax bassanii i Squalicorax pristodontus. Kada se ovi podaci spoje sa vrstama koje su identifikovane u prethodnim istraživanjima, dokazi ukazuju na prisustvo najmanje sedam različitih vrsta praistorijskih ajkula na ovom prostoru.

Tri vrste opisane u novoj studiji zabeležene su po prvi put u Egiptu, a posebno je interesantna vrsta Scapanorhynchus cf. raphiodon, bliski srodnik današnjih "goblin" ajkula. Prema rečima istraživača, ovo bi mogao biti prvi zapis o ovoj specifičnoj vrsti ne samo u Egiptu, već i u celoj Africi, mada je za sigurniju potvrdu potrebno prikupiti još uzoraka.

Od tankih kao igla do širokih i nazubljenih

Pexels

Jedan od najintrigantnijih detalja jesu velike razlike u obliku pronađenih zuba. Neki su bili dugački i tanki, gotovo poput igle, drugi široki i nazubljeni, dok su pojedini imali izraženu krivinu.

Ove morfološke razlike nisu samo vizuelno impresivne - one naučnicima pružaju važne tragove o različitim strategijama ishrane i ekološkim ulogama koje su ove ajkule imale. Raznovrsnost zuba potvrđuje sliku bogatog mora, sposobnog da podrži složen lanac ishrane – od sitnijih riba do gigantskih predatora.

Tadašnje okruženje očigledno je imalo idealne temperature, nivo kiseonika i opšte ekološke uslove koji su omogućavali bujanje podvodnog života.

Pustinja koja je nekada bila pod vodom

Ovo otkriće je još jedan snažan podsetnik na to koliko se naša planeta dramatično menja kroz geološke epohe. Tamo gde se danas prostire suva Zapadna pustinja Egipta, pre više desetina miliona godina postojao je izuzetno produktivan tropski morski ekosistem.

Ipak, naučnici napominju da termin "groblje ajkula" ne znači nužno da su sve ove životinje uginule na istom mestu ili u isto vreme. Zubi su se vremenom taložili i nakupljali u fosfatnim slojevima, pa tako predstavljaju svojevrsnu arhivu morskog života tokom dugog vremenskog perioda, a ne trag nekog pojedinačnog događaja i masovnog izumiranja.

Naučnici veruju da je ovo tek početak. Kako je istakao Tarek Jasin: "Verujemo da ovde postoji još mnogo toga što tek treba da otkrijemo".