Sabor SPC: Sporni zakon o strancima ugrožava opstanak prosvete i zdravstva u AP KiM
Komentari
19/05/2026
-22:30
Sveti Arhijerejski Sabor Srpske Pravoslavne Crkve (SPC) izrazio je zabrinutost za opstanak srpskog naroda i institucija u AP Kosovo i Metohija zbog spornog zakona o strancima, kao i zbog sve učestalijih izazova sa kojima se suočava narod, kao i svetinje i monaške zajednice u pokrajini, saopšteno je u SPC nakon Sabora održanog u Beogradu od 13. do 19. maja.
"Sabor sa posebnom zabrinutošću prati najnovija dešavanja i najavu sprovođenja spornog zakona o strancima koji ozbiljno dovode u pitanje opstanak i nesmetano funkcionisanje obrazovnih i zdravstvenih ustanova od suštinskog značaja za život srpskog naroda na Kosovu i Metohiji, kao i sve učestalije izazove sa kojima se suočava naš verni narod, kao i naše svetinje i monaške zajednice, koje i u teškim okolnostima istrajavaju u očuvanju živog duhovnog i liturgijskog prisustva Crkve na ovom prostoru", naveli su iz SPC.
Takođe, Sveti Arhijerejski Sabor potvrdio je svoju trajnu i nepokolebljivu duhovnu brigu i odgovornost za verni narod, sveštenstvo, monaštvo i svetinje drevnog sedišta Patrijaraha i Arhiepiskopa srpskih, Pećke Patrijaršije, i Eparhije raško-prizrenske.
"Sveti Arhijerejski Sabor daje punu podršku Njegovom Visokopreosveštenstvu Mitropolitu raško-prizrenskom Teodosiju, sveštenstvu, monaštvu i vernom narodu u njihovim naporima da, uprkos stalnim pritiscima i neizvesnostima, očuvaju svoje vekovno prisustvo, duhovni, kulturni i istorijski identitet iz svesti o potrebi, da pred domaćim i međunarodnim predstavnicima sa dodatnom posvećenošću nastave da, u duhu Jevanđelja Hristovog, svedoče istinu o neophodnosti zaštite ljudskih, verskih i imovinskih prava Srpske Pravoslavne Crkve i njenog vernog naroda na Kosovu i Metohiji i osnaživanju njene pozicije u cilju opstanka kako našeg vernog naroda tako i jedinstvene hrišćanske kulture i civilizacije na tlu istorijskog ishodišta i duhovnog središta srpskog naroda", navodi se u saopštenju.
Sabor je naglasio da je prostor Kosova i Metohije od posebnog duhovnog i istorijskog značaja za SPC.
"Posebno ohrabruje činjenica da naše drevne svetinje, uprkos mnogobrojnim iskušenjima, nastavljaju da sabiraju veliki broj poklonikâ iz zemlje i sveta, svedočeći da one nisu samo spomenici kulture već pre svega živi centri bogoslužbenog, duhovnog i crkvenog života", dodaje se u saopštenju.
Tokom zasedanja Sabora, analizirani su izveštaji o arhipastirskom radu arhijerejâ u dijaspori, s posebnim osvrtom na prilike u eparhijama Srpske Pravoslavne Crkve u Sjedinjenim Američkim Državama, Australiji i na britanskim ostrvima.
Povezane vesti
Saslušani su i razmatrani izveštaji o radu Svetog Arhijerejskog Sinoda, Velikog crkvenog suda i eparhijskih arhijereja, zatim izveštaji arhijereja nadležnih vojnim sveštenicima u Vojsci Srbije i Oružanim snagama Bosne i Hercegovine.
Takođe, analizirali su se i izveštaji o radu Patrijaršijskog upravnog odbora, Patrijaršijske biblioteke, Muzeja i Arhiva Srpske Pravoslavne Crkve, dobrotvorne fondacije "Čovekoljublje", pokloničke agencije "Dobročinstvo” i drugih fondacija, ustanova i službi Srpske Pravoslavne Crkve, o njihovom radu u prethodnoj godini.
Sabor je analizirao trenutno stanje i probleme crkvene prosvete i saslušao izveštaje o radu svih obrazovnih ustanova Srpske Crkve.
Tokom ovog zasedanja nastavljene su prošlogodišnje aktivnosti na polju reforme plana i programa u srpskim pravoslavnim bogoslovijama.
"U tom cilju je doneta nova Uredba o bogoslovijama i usvojeni su novi programi za četvorogodišnje školovanje u bogoslovijama. U toku Sabora pažljivo je saslušan i izveštaj o aktivnostima na unapređivanju nastavnog procesa i uzdizanju u rang fakulteta Visoke škole, Akademije za umetnosti i konservaciju Srpske Pravoslavne Crkve, koja će ubuduće delovati kao Fakultet 'Despot Stefan Lazarević'", navodi se u saopštenju.
Posebnu pažnju Sabor je poklonio temi osnivanja srpskog pravoslavnog univerziteta "Sveti Sava".
Sveti Arhijerejski Sabor je konstatovao da ideja osnivanja crkvenog univerziteta predstavlja izraz odgovornosti i staranja za sve koji žele da svoje obrazovanje steknu u okrilju Crkve, naročito zbog činjenice da se obrazovanje i prosveta, prosvećivanje i studiranje ne tumače prevashodno kao proces sticanja određenih znanja već, pre svega, kao razvijanje vrline i put bogopoznanja.
Povezane vesti
"Crkveni univerziteti i visokoškolske ustanove koje osnivaju ili podržavaju hrišćanske Crkve nisu nikakva novost u evropskom i svetskom obrazovnom prostoru. Naprotiv, oni predstavljaju jedan od njegovih najstarijih i najznačajnijih oblika. Mnogi od najuglednijih univerziteta u Evropi nastali su upravo u okrilju Crkve ili uz njenu neposrednu podršku. Sveti Sava je još kao arhimandrit osnovao monašku školu u Studenici, a kao Arhiepiskop katedralnu školu u Žiči", navode u SPC.
Dodaje se da besede Svetog Save, studenička i žička, predstavljaju svojevrsne programe svetosavskog obrazovanja sa jasno postavljenim duhovnim, prosvetnim i vaspitnim ciljevima.
Tokom ovogodišnjeg zasedanja Svetog Arhijerejskog Sabora, saborski oci su Liku Svetih pribrojali monahinju Jefimiju Devičku, u narodu poznatu kao "blaženu Stojnu".
Za datum njenog svečanog praznovanja Sabor je odredio 28/15. februar svake godine.
Na saborskim sednicama detaljno je analizirana situacija u Eparhiji žičkoj, njeno materijalno-finansijko poslovanje i pitanje odgovornosti nadležnog eparhijskog arhijereja.
"U cilju uspostavljanja redovnog crkveno-pravnog poretka u odnosnoj eparhiji, Sabor je doneo odluku o razrešenju Njegovog Visokopreosveštenstva Mitropolita g. Justina od daljeg upravljanja Eparhijom žičkom", dodaje se u saopštenju.
Takođe, Sabor je razmatrao i pitanje bioetike, saslušavši izveštaj o radu sinodskih Odbora za bioetiku i Odbora za brigu o porodici i svetinji braka.
Ovogodišnje zasedanje Svetog Arhijerejskog Sabora obogaćeno je i svečanim otvaranjem izložbe pod nazivom "Sveti Sava", povodom proslave jubileja, 850 godina od rođenja Rastka Nemanjića, potonjeg prvog srpskog Prosvetitelja i Arhiepiskopa, upriličene u Galeriji Srpske akademije nauke i umetnosti u organizaciji Muzeja Srpske Pravoslavne Crkve.
"U toku zasedanja Sabor je uputio čestitke i pozdrave novoizabranom gruzijskom Patrijarhu-Katolikosu, Njegovom Blaženstvu g. Šiju (Simeonu), na čije prvo zvanično liturgijsko predstojanje u novom zvanju, u katedrali Svete Trojice u Tbilisiju, su delegirani i predstavnici naše pomesne Crkve, episkopi remezijanski g. Stefan i jenopoljski g. Nikon", dodaje se u saopštenju.
Na Saboru je posvećena posebna pažnja i odnosima sa drugim sestrinskim pravoslavnim crkvama SPC-a.
Sabor je razmatrao i posledice nekanonskog delovanja raznih religijskih grupacija na kanonskoj teritoriji naše pomesne Crkve, kao i odnosi naše Crkve sa nepravoslavnim Crkvama i verskim zajednicama, kako u okruženju tako i u svetu.
Sabor je raspravljao i o duhovnim i geopolitičkim posledicama ratnih sukoba i kriza širom sveta.
"Tim povodom razmatrana je i dalje aktuelna tema stradanja Ukrajinske Pravoslavne Crkve od strane aktuelnih vlasti u Kijevu, oduzimanje njene imovine, hramova i manastira, progona arhijereja, sveštenika i monaha ove jedine kanonske Crkve u Ukrajini, lišenih osnovnih ljudskih prava i sloboda, zajemčenih međunarodnim konvencijama. Sabor otuda, opet i opet, podiže svoj glas u zaštitu obespravljene i progonjene pravoslavne braće upućujući apel svim relevantnim međunarodnim institucijama da ne zatvaraju oči pred ovom velikom nepravdom", navodi se u saopštenju.
Tokom Sabora održana je i sednica Centralnog tela za dovršenje Spomen-hrama Svetog Save na Vračaru, kojom prilikom je primljen izveštaj tog tela o svim dosadašnjim radovima izvršenim prilozima pobožnog naroda i uz pomoć države Srbije, kao i o preostalim radovima na ovom zavetnom Hramu srpskog naroda.
U saopštenju se ističe da je u Svetom Sinodu mandat prestao mitropolitu zvorničko-tuzlanskom Fotiju i mitropolitu raško-prizrenskom Teodosiju.
Dodaje se da će oni u narednom jednogodišnjem periodu biti članovi zamenici tog tela.
Kao članovi Sinoda u preostalom jednogodišnjem mandatu ostaju mitropolit bački Irinej i mitropolit budimljansko-nikšićki Metodije, a za nove članove u predstojećem dvogodišnjem mandatu ovom prilikom izabrani su mitropolit šumadijski Jovan i mitropolit timočki Ilarion.
Komentari (0)