Emisija "Despot Stefan": Kina i nova era multipolarnog sveta – redefinisanje globalnog poretka i uloga velikih sila

U novoj emisiji „Despot Stefan“, koju uređuju i vode Despot Kovačević i Stefan Surlić, tema je bila savremeni globalni poredak i rastući uticaj Kine na svetsku politiku i ekonomiju. Gost emisije bio je Stefan Vladisavljev, programski direktor BFP fondacije, koji je analizirao odnose velikih sila i promene u međunarodnim odnosima.

U fokusu razgovora bila je teza da svet ulazi u period dubokog redefinisanja globalnog poretka, u kojem se sve jasnije nazire prelazak ka multipolarnom sistemu.

"Mi smo u zoru jednog redefinisanja koje će podrazumevati sve više govor o nastajanju multipolarnog sveta, a ne sveta centriranog oko jednog glavnog aktera", ocenio je Vladisavljev.

On je podsetio da je nakon završetka Hladnog rata dominirao zapadnocentrični liberalni poredak, ali da je ekonomski i politički uspon Kine u prethodne dve decenije značajno promenio globalnu ravnotežu.

Govoreći o intenzivnim diplomatskim kontaktima Pekinga sa svetskim liderima, Vladisavljev je ocenio da Kina postaje ključna tačka međunarodnih susreta.

"Vidimo defile lidera u Pekingu, od manjih država do velikih sila, koji pokušavaju da definišu ili učvrste odnose sa Kinom", naveo je on.

Euronews Srbija

U razgovoru je istaknuto da su u Pekingu u kratkom periodu boravili i lideri SAD i Rusije, što dodatno potvrđuje centralnu ulogu Kine u globalnoj politici.

Odnosi SAD, Rusije i Kine: partnerstva i rivalstva

Analizirajući trougao SAD–Kina–Rusija, Vladisavljev je ocenio da su odnosi Rusije i Kine stabilni i strateški definisani, dok su odnosi SAD i Kine u fazi intenzivne konkurencije.

"Rusija i Kina imaju partnerstvo bez granica, dok su odnosi SAD i Kine u fazi degradacije, uz pokušaje stabilizacije kroz pregovore", rekao je on.

Posebno je naglasio da Kina u odnosu na SAD i dalje ima pre svega ekonomski karakter saradnje, dok je sa Rusijom prisutna i snažna politička komponenta, pre svega kroz energetiku i trgovinu.

Poseban deo emisije bio je posvećen odnosima Evropske unije i Kine, gde je Vladisavljev ukazao na složen i višeslojan pristup Brisela.

"Kina je za EU istovremeno partner, izazivač i rival", naveo je on, objašnjavajući da saradnja postoji u oblastima poput klimatskih promena, ali da postoje ozbiljna neslaganja u ekonomiji i politici.

Kao ključni problem istaknuto je pitanje kineskog „overkapaciteta“ i uticaja na evropsko tržište, kao i zabrinutost zbog kontrolisanja lanaca snabdevanja preko strateških luka u Evropi.

Istovremeno, Vladisavljev je ocenio da su za pojedine velike evropske ekonomije, poput Nemačke i Francuske, odnosi sa Kinom praktično neizbežni zbog industrijske i trgovinske zavisnosti.

Sagovornici su se saglasili da se međunarodni sistem nalazi u fazi tranzicije, u kojoj nijedna sila više ne može samostalno da definiše globalni poredak.

Prema oceni Vladisavljeva, i SAD i Kina u određenoj meri podržavaju ideju snažnije i samostalnije Evrope, dok će način na koji će EU odgovoriti na te izazove odrediti njenu buduću globalnu poziciju.

Kompletnu emisiju pogledajte u video prilogu na početku teksta.