Kako je u Njujorku "pao" albanski četvorostruki ubica: Ubio bračni par, oca i sina zbog krvne osvete, pa bežao 25 godina

Komentari

Valentin Ftoni - Copyright Jam Press / Jam Press / Profimedia

Autor: Euronews Srbija/M.Č.

15/10/2026

20:28

Dodajte Euronews kao željeni izvor na Google-u

veličina teksta

Aa Aa

Služba američkih maršala (USMS), u koordinaciji sa američkom Imigracijom i carinskom službom (ICE), locirala je i uhapsila albanskog državljanina Valentina Ftonija (52) u Njujorku, čime je nakon više od dve decenije okončana jedna od najdužih međunarodnih, Interpolovih potraga. Ftoni, koji je u Albaniji osuđen na ukupno 50 godina zatvora zbog četiri ubistva počinjena iz motiva krvne osvete, priveden je nakon što je otkriveno da je u Sjedinjenim Američkim Državama godinama boravio ilegalno, koristeći falsifikovana dokumenta i lažne identitete. Nadležni organi u Njujorku već su pokrenuli hitan postupak za njegovu ekstradiciju.

Status begunca i međunarodna poternica

Međunarodna crvena poternica Interpola za Valentinom Ftonijom raspisana je na zahtev kancelarije u Tirani još 2001. godine, neposredno nakon što je identifikovan kao izvršilac teških krivičnih dela na području Skadra, navodi se u izveštaju agencije BalkanWeb.

U evidencijama albanskih pravosudnih organa vođen je kao visokorizični begunac, a proces lociranja bio je otežan zbog potpunog odsustva biometrijskih ažuriranja i činjenice da je svesno menjao podatke o svom identitetu.

Hronologija krivičnih dela i sudske presude

Dosije Valentina Ftonija pred Okružnim sudom u Skadru i podaci koje prenosi VOX News sadrže dve pravosnažne presude od po 25 godina zatvora, koje obuhvataju ukupno četiri dokazane likvidacije.

Prvo ubistvo: Ftonijev prvi registrovani teški zločin datira iz 1998. godine kada je na području Skadra iz vatrenog oružja lišio života sudržavljanina Toma Gacija. Ovo ubistvo pokrenulo je sukob između porodica koji je eskalirao u narednim godinama.

Dvostruko ubistvo u Velipoji: Najteži pojedinačni zločin izvršen je u mestu Čas, na području turističkog letovališta Velipoja. Ftoni je sa grupom saučesnika postavio zasedu i iz automatskog oružja usmrtio bračni par - Đeloša i Ardijanu Markaj. Okružni sud u Skadru osudio ga je u odsustvu 28. septembra 2001. godine na 25 godina zatvora zbog teškog ubistva u saizvršilaštvu.

Četvrta likvidacija: Dok su nadležni organi tragali za njim zbog masakra u Velipoji, Ftoni je pre ilegalnog napuštanja zemlje locirao i ubio i Gaca Tomu. Istraga i sudski spisi su potvrdili da je ubijeni Gaco Toma bio sin njegove prve žrtve, Toma Gacija. Ftoni je likvidirao naslednika porodice s kojom je bio u sukobu kako bi predupredio krvnu osvetu i eliminisao onoga ko je po običajnom pravu bio zadužen da ga goni. Sud u Skadru ga je 18. novembra 2008. godine osudio na još 25 godina zatvora zbog ovog ubistva.

U zvaničkom saopštenju U.S. Marshals Service navodi se da ga albanski istražni organi identifikuju i kao glavnog osumnjičenog za još jedno ubistvo koje je još pod aktivnom i tajnom istragom. Svojevremeno mu se sudilo i za slučaj Behara Becija iz 2001. godine, ali je u tom postupku pravosnažno oslobođen usled nedostatka materijalnih dokaza.

Ilegalni boravak i skrivanje pod lažnim identitetom

Nakon krivičnih dela iz 2001. godine, Ftoni je nelegalno napustio Albaniju. Prema izveštaju američkih maršala, on je tokom bekstva kroz Evropu upotrebio najmanje dva različita lažna identiteta kako bi izbegao granične kontrole i ušao na teritoriju Sjedinjenih Američkih Država.

U SAD je obezbedio falsifikovani set ličnih dokumenata izdat na ime državljanina jedne od centralnoameričkih država. Sa tim papirima se nastanio na širem području Njujorka, gde je skrivajući se iza tuđeg identiteta "normalno" živeo, dok je u matičnoj zemlji bio potraživan zbog najtežih krivičnih dela. Zvanični podaci američkih maršala (USMS) zadržavaju tačne podatke o njegovim centralnoameričkim aliasima i zaposlenju kao deo zaštićene federalne istrage o falsifikovanju isprava.

Operativni rad, lociranje i hapšenje

Do preokreta u potrazi došlo je u avgustu ove godine, kada je kancelarija Interpola u Tirani prikupila operativne podatke koji su ukazivali na to da se begunac nalazi u SAD pod lažnim centralnoameričkim državljanstvom. Informacije su prosleđene Službi američkih maršala (USMS) preko Interpola u Vašingtonu.

U operaciju verifikacije podataka uključen je širok aparat službi - Kancelarija za međunarodne istrage (DSS/OCIU) pri ambasadi SAD u Tirani, Odeljenje kriminalističke policije i Uprava za teške zločine Državne policije Albanije, Nacionalni centar za carinsku i graničnu službu SAD, Služba za državljanstvo i imigraciju (USCIS), Kancelarija UN na Kosovu, kao i radna grupa za Unutrašnju bezbednost u Njujorku (New York Strike Force). Biometrijskom analizom i ukrsnim proverama dokumenata potvrđen je njegov stvarni identitet, nakon čega su ga savezni agenti locirali i sproveli bez ikakvih incidenata.

Krvna osveta kao motiv i ekstradicija

Zločin u Velipoji iz 2000. godine pravno je i policijski kvalifikovan kao ubistvo iz krvne osvete . Kako prenosi list The Independent, reč je o običaju zasnovanom na starom običajnom pravu severne Albanije (Kanon Leke Dukađinija).

Ovaj kodeks nalaže porodici žrtve obavezu da nasiljem uzvrati na nasilje kako bi namirila dug u krvi. Do delimične reaktivacije ovog srednjovekovnog koda u izolovanim sredinama došlo je tokom opšteg institucionalnog sloma i anarhije u Albaniji 1997. godine, usled potpunog nepoverenja građana u rad sudstva i policije. Istraga ukazuje na to da su u modernim kriminalnim obračunima prekršena čak i tradicionalna pravila Kanona, koja strogo zabranjuju ubistvo žena.

Nakon hapšenja, Valentin Ftoni je smešten u savezni pritvor u Njujorku. S obzirom na činjenicu da je u Sjedinjenim Američkim Državama boravio nelegalno i pod lažnim imenom, imigracioni postupak pred saveznim organima biće sproveden po ubrzanoj proceduri. Albansko Ministarstvo pravde je već pokrenulo proceduru ekstradicije, te se očekuje da Ftoni u najkraćem roku bude isporučen i upućen na izdržavanje pedesetogodišnje zatvorske kazne.