Spektakl u betonskoj džungli: Milioni izašli na ulice da vide kako se sunce savršeno "parkira" između nebodera (FOTO)

Njujork je još jednom doživeo kultni fenomen "Manhattanhenge" za 2026. godinu. Dok su se soliteri transformisali u savršenu scenografiju za nestvaran zalazak sunca, milioni ljudi preplavili su ulice kako bi svedočili trenutku kada se priroda i urbana arhitektura stope u jedno.

Tokom cele protekle nedelje, nepregledne kolone ljudi okupirale su glavne arterije Midtauna na Menhetnu. Razlog? Sunce koje zalazi u savršenoj ravni sa pravougaonom mrežom njujorških ulica.

Ovaj fenomen nudi jedinstvenu priliku da se posmatra sunčev disk dok se spušta tačno između kanjona od čelika i stakla. Nakon kulminacije spektakla, koji je dostigao vrhunac 12. jula u 20:21 po lokalnom vremenu, sezona ovog nebeskog događaja za 2026. godinu zvanično je zatvorena.

Urbana geometrija iza zapanjujućeg fenomena

Tanjug/AP/Andres Kudacki

Iako se često vezuje za letnju dugodnevnicu, ovaj događaj se dešava u različito vreme isključivo zbog urbanističkog planiranja. Naime, mreža ulica Menhetna nije savršeno usklađena sa geografskim osama sever-jug i istok-zapad, već je rotirana za oko 30 stepeni istočno u odnosu na pravi geografski sever.

Ova arhitektonska specifičnost osigurava da se linija zalaska sunca poklopi sa ulicama samo u određenim datumima, neposredno pre i posle solsticija.

Termin Manhattanhenge skovao je 1997. godine poznati astrofizičar Nil de Gras Tajson, direktor Hajdenovog planetarija. Naziv je omaž čuvenom Stounhendžu u Engleskoj, gde sunčevi zraci tokom solsticija pogađaju sam centar kamenog kruga. U Njujorku, ulogu drevnog kamenja igraju neboderi, osvetljavajući čitave bulevare astronomskom preciznošću.

AP Photo/Julia Nikhinson

Zanimljivo je da, za razliku od graditelja Stounhendža, njujorški urbanisti ovaj efekat nisu planirali - on je čista slučajnost. Najpopularnija mesta za uživanje u ovom prizoru su široke ulice koje se protežu u pravcu istok-zapad: 14, 23, 34, 42. i 57. ulica.

Što se posmatrač nalazi istočnije, to je pogled impresivniji, jer se sunce poravnava sa fasadama zgrada stvarajući neverovatnu optičku perspektivu. Takođe, vrhunski pogled pruža se i iz Long Ajland Sitija u Kvinsu, preko puta reke Ist River.

Postoje li drugi "-hendževi" na svetu?

AP Photo/Yuki Iwamura

Iako je njujorški najpoznatiji, slični fenomeni se dešavaju i u drugim gradovima sa geometrijskom mrežom ulica: Chicagohenge i Baltimorehenge gde se Sunce poravnava sa ulicama u martu i septembru (ravnodnevica), i Torontohenge - dešava se u februaru i oktobru.

Ipak, Manhattanhenge ostaje neprikosnoven zbog visine solitera i čistog pogleda ka reci Hadson, što ga čini jednim od najfotografisanijih prirodno-urbanih fenomena na planeti.