Demokratija u SAD na istorijskom minimumu, globalni trend takođe negativan Žena dobila 220.000 funti odštete jer joj je na kruzeru posluženo previše alkoholnih pića

Top tagovi

izbori 2026 Kosovo i Metohija Rat u Ukrajini Kriza na Bliskom istoku

Planeta

Povratak crne zastave: Bliski istok u strahu od novog uspona ISIS (FOTO/VIDEO)

Komentari

Povratak crne zastave: Bliski istok u strahu od novog uspona ISIS (FOTO/VIDEO) - Copyright EPA/FAROOQ KHAN

Autor: Euronews Srbija

11/10/2026

17:05

Dodajte Euronews kao željeni izvor na Google-u

veličina teksta

Aa Aa

ISIS je osnovan 2004. godine kao Al Kaida u Iraku, pre nego što je dve godine kasnije preimenovana u ISIS. Bila je saveznik Al Kaide Osame bin Ladena i delila je sličnosti sa njom: obe su bile radikalne antizapadne militantne grupe posvećene uspostavljanju nezavisne islamske države u regionu. Međutim, ISIS se za razliku od Al Kaide, koja se odrekla ove grupe početkom 2014. godine pokazao brutalnijim i efikasnijim u kontroli zauzete teritorije.

ISIS je uspostavio upravne strukture kako bi vladao teritorijama koje osvoji kada se prašina na bojnom polju slegne, tvrdi CNN:

At least one Iraqi federal policeman was killed and four others wounded on Monday after ISIS militants attacked a federal police position southwest of the oil-rich city of Kirkuk, according to two security sources cited by Reuters. The militants targeted a federal police regiment stationed near Hawija, around 70 km southwest of Kirkuk, using semi-automatic machine guns and sniper fire, the sources said. There was no immediate claim of responsibility for the attack. Security and army sources said ISIS was behind the assault.
— The Cradle (@TheCradleMedia) October 6, 2026

Nafta i zemlja: Šta je kontrolisao ISIS?

ISIS se brzo širio, zauzimajući velike teritorije sa obe strane iračko-sirijske granice. Zatim je, u junu 2014. godine, proglasio kalifat državu kojom vlada islamski vođa. Njegova teritorija obuhvatala je i naftna polja, koja su grupi predstavljala glavni izvor prihoda.

Energetski stručnjak Luaj el Hatib rekao je da je na vrhuncu moći ISIS-a nafta pronalazila put do crnog tržišta i donosila grupi i do 3 miliona dolara dnevno.

Regrutovanje

U doba interneta, ISIS je uspeo da širi propagandu među ljudima širom sveta, podstičući hiljade njih da emigriraju u Irak i Siriju radi obuke i učešća u ostvarivanju ciljeva ove organizacije. Smatra se da su regruteri služili tome da pomognu takvim pojedincima da se probiju do uporišta ISIS-a. Primetno je da je grupa takođe koristila društvene mreže, uključujući X (ranije poznat kao Tviter) i druge servise, za distribuciju informacija, a napori da se spreči takva upotreba imali su pomešane rezultate. Mnoge žene širom sveta su takođe regrutovane, posebno kroz zajednice koje su na društvenim mrežama delile sa drugima slične posvećenosti. Snimci na kojima ISIS odseca glave zatvorenicima i uništava kulturna dobra korišćeni su da pokažu moć grupe, unesu strah u različite populacije i ubede druge da im se pridruže. Smatra se da je ISIS koristio i pozitivnije metode regrutovanja, kao što je obećavanje članovima boljih društvenih uslova, osećaja pripadnosti ili svrhe, navodi ebsco.

🚨🇸🇾🇮🇶🏴 Is ISIS Planning a New Wave of Attacks? Over the next six months, the terrorist organization “Islamic State” (ISIS) could significantly reorganize itself and intensify its attacks. ISIS cells are already testing security vulnerabilities in Syria, Iraq, and, to a lesser extent, Saudi Arabia. In al-Anbar, the terrain is increasingly being rigged with VBIED booby traps and systematically scouted. IS cells in Nineveh are also targeting the al-Hawl detention camp. Particularly alarming: IS fighters are apparently already embedded within the armed forces of the current Syrian government. Some are said to have exploited the pro-Palestinian movement to more quickly identify other fighters and establish contacts. In addition, drones have been procured, and their operation and tactical use have been specifically learned within the military. 🇲🇱⚡️ In Mali, a similar “Trojan horse” scenario is emerging within the FAMa. This includes staged deaths following attacks, fake identities and alibis, the deliberate luring and killing of soldiers, the mapping of cities and positions, and the sabotage of weapons, ammunition, and communication equipment. Compromised FAMa radios and handed-over encryption keys can be used to facilitate the flow of information to JNIM. Another option is staged attacks, which allow FAMa vehicles to move into Burkina Faso and Niger while simultaneously serving reconnaissance and intelligence-gathering purposes. The pattern is clear: Jihadist groups are not only attempting to attack from outside state structures but also to infiltrate them from within and exploit them for reconnaissance, communication, and future operations.
— Barong (@Barong369) October 1, 2026

Iako su neke zemlje, poput Australije, pokušale da pridruživanje ISIS-u učine krivičnim delom — oduzimajući pasoše onima koji to pokušaju zadatak izolacije i sprečavanja takvih aktivnosti pokazao se teškim i zabrinjavajućim za agencije poput Ministarstva za unutrašnju bezbednost SAD. Godine 2015. uhapšen je osumnjičeni pristalica ISIS-a koji je navodno planirao napad na zgradu američkog Kapitola. Iako su regruti ISIS-a dolazili iz zemalja širom sveta, prema studiji Nacionalnog biroa za ekonomska istraživanja iz 2016. godine, Tunis, Saudijska Arabija, Rusija, Turska i Jordan predstavljali su najveće izvore stranih boraca.

Prema Međunarodnom centru za proučavanje radikalizacije i političkog nasilja (ICSR), zapadnoevropske zemlje sa velikom populacijom, poput Francuske, Ujedinjenog Kraljevstva i Nemačke, imale su svoje građane koji se bore za ISIS, dok je Belgija dala jedan od najvećih brojeva regruta ISIS-a po glavi stanovnika.

Iako je teško dobiti pouzdane podatke, procene američkih obaveštajnih službi ukazuju na to da je 2015. godine, na vrhuncu svoje moći, ISIS imao oko 40.000 boraca u Siriji i Iraku. Oko polovine su činili strani borci, uglavnom iz Severne Afrike, ali se njihovim redovima pridružilo i više od tri hiljade Evropljana i možda oko sto ili dvesta Amerikanaca.

ISIS ruši drevne istorijske lokalitete

Takozvana Islamska država (ISIS) objavila je svojevremeno video-snimak koji je šokirao svet, prikazujući vatreno uništenje hrama Baalšamin, jedne od najbolje očuvanih ruševina na sirijskom lokalitetu Palmira. U tom periodu prijavljene su eksplozije u drugom hramu u Palmiri, posvećenom drevnom bogu Belu; agencija Ujedinjenih nacija saopštila je da satelitski snimci pokazuju da je ovaj veći hram uglavnom uništen.

Uništenje je deo propagandne kampanje koja uključuje video-snimke militanata koji sa pijucima i maljevima divljaju kroz Muzej u Mosulu u Iraku, kao i dinamitiranje vekovnih hrišćanskih i muslimanskih svetinja.

@MelGibsonxvyv Don't say it won't happen, look what they did already. https://t.co/SYJ2dSBAcC https://t.co/PBtMn62IV3 https://t.co/0FxRfZXkom https://t.co/mj56plTsQS
— Bert Wierenga (@BertWierenga2) October 4, 2026

ISIS je u jeku njihove vladavine kontrolisao velike delove Sirije, zajedno sa severnim i zapadnim Irakom. Malo šta je moglo sprečiti njegove militante da pljačkaju i uništavaju lokalitete pod svojom kontrolom u regionu poznatom kao kolevka civilizacije.

Ova militantna grupa samo je jedna od mnogih frakcija koje se borila za kontrolu nad Sirijom, gde je građanski rat ostavio više od 230.000 mrtvih i milione ljudi bez krovova nad glavom.

Thousands of years of historical and cultural heritage destroyed by ISIS in the Mosul Museum and Syria.... In 2014, Mosul (encompasses what was once Nineveh, largest city in 7th Century BC and capital of Assyria) fell under the control of ISIS (also called Daesh). During its three-year reign, the Islamist militants destroyed artifacts and buildings, mostly shrines that were sacred to other Muslim sects — saying they were forms of idolatry. But they also targeted sites for looting and to get attention, filming the destruction and sharing it in propaganda videos online. But ISIS's actions inadvertently created opportunities. Sifting through the wreckage after ISIS's occupation, archaeologists have gained new insights into this great ancient city. "The Assyrians built the first huge empire in the history of humankind," German professor Stefan Maul said in the documentary. "They excelled at science and engineering, revolutionized warfare, and created one of the world's first great libraries." "This is the civilization that produced modern knowledge, philosophy, culture and science," Zaid Ghazi Saadallah, director of the Mosul Cultural Museum, said in Arabic. The Assyrians, and their ancient capital, are shrouded in mystery. How did the empire become so powerful? What engineering marvels transformed Nineveh from a provincial town? ISIS insurgents systematically attacked the Mosul Cultural Museum, proudly showcasing their destruction in online propaganda videos. They destroyed artifacts, which were thousands of years old, with sledgehammers, drills and explosives. "The hardest day for me was when Daesh showed their video," Saadallah said. "The destruction of civilization." Today, under his watchful eye, the museum has become an emblem of Mosul fighting back. International teams of restorers are painstakingly repairing and reconstructing the artifacts ISIS sought to destroy — and ensuring the insurgents don't have the last word. At Nebi Yunus, a site outside Nineveh, Maul ventures into a labyrinth of tunnels created by ISIS. They built 650 metres of pathways by hand so they could loot an Assyrian palace, which was under a mosque that was believed to house the tomb of the prophet Jonah. "In 2014, when Daesh conquered Mosul, in their fundamental view of Islamic theology, it is forbidden to pray in front of a grave of a human being," Maul said. "So they simply blew up the mosque." He believes ISIS found important objects in the palace and sold them on the black market to finance their war. Still, archaeologists have made other discoveries. They've learned more about King Sennacherib, who built the palace, and unearthed clues that are changing our understanding of Assyrian arts and culture. Beyond Mosul, Kurdish archaeologist Bekas Hasan reveals some of the discoveries that illustrate the ingenuity of the Assyrians. They constructed an immense water supply (its network of canals measured about 350km) and built the oldest known aqueduct — a feat of engineering. Made of about two million stone blocks, it predates the earliest Roman example by roughly 400 years and provided Nineveh with a constant supply of water. This allowed the Assyrians to indulge in what might seem like an unlikely passion: gardening. The discovery of this system has led to a revolutionary theory. British scholar Stephanie Dalley believes Nineveh is true location of Hanging Gardens of Babylon. Sifting through ancient written records and intricate carved reliefs, she found evidence that Sennacherib used water to nurture a lush, tiered garden in Nineveh. King's writings, recorded on a clay prism, match ancient descriptions of Hanging Gardens of Babylon. Archaeologists have never found remains of gardens, but perhaps they've been looking in wrong place. Unfortunately, between 2014-2017, ISIS destroyed and looted Assyrian artifacts, but it inadvertently led to discoveries that are shining new light on the empire. 🎥© bilimtuel (IG) #archaeohistories
— Archaeo - Histories (@archeohistories) February 25, 2026

ISIS je tvrdio da je uništavanje drevnih lokaliteta verski motivisano; njeni militanti su ciljali dobro poznata drevna mesta, kao i modernije grobove i svetilišta koja pripadaju drugim muslimanskim sektama, navodeći idolopoklonstvo kao opravdanje za svoje postupke. Istovremeno, ISIS koristi pljačkanje kao način da zaradi novac za finansiranje vojnih operacija.

Kako je poražen ISIS?

Do sredine 2015. godine, činilo se da ISIS posustaje pod pritiskom istovremenih sukoba sa kurdskim snagama i njihovim zapadnim saveznicima, proasadovskim sirijskim snagama i iračkim snagama, navodi Britannica.

Kurdske trupe su postepeno učvrstile svoju kontrolu nad područjima severne Sirije duž turske granice i do početka 2016. godine približile su se Raki. Vladine snage su takođe polako povratile izgubljenu teritoriju u Iraku, zauzevši ključne gradove, uključujući Ramadi u decembru 2015. i Faludžu u julu 2016. godine.

U međuvremenu, eskalacija vazdušne kampanje koju su predvodile SAD oslabila je kontrolu ISIS-a nad ključnim uporištima, omogućivši lokalnim snagama da se oporave. 9. jula 2017. godine, irački premijer Hajder el Abadi stigao je u Mosul, najveći grad koji je ISIS kontrolisao, kako bi objavio da su iračke snage u potpunosti povratile grad.

ISIS 'finally admits its leader Abu Bakr al Baghdadi is dead' https://t.co/EyJ411RLUi
— Daily Mail (@DailyMail) July 12, 2017

U oktobru su kurdske Sirijske demokratske snage (SDF) objavile pobedu u Raki, bivšoj prestonici ISIS-a. Asadove snage su nastavile da vrše pritisak na ISIS, prisilivši ih da napuste Deir ez Zor u novembru 2017. Kasnije istog meseca, i sirijska i iračka vlada proglasile su ISIS poraženim, iako je ta organizacija i dalje držala beznačajan deo teritorije na periferiji Iraka i Sirije.

Grupa je izgubila svoje poslednje teritorijalne posede u martu 2019. godine, kada su SDF oslobodile sirijsko selo Al-Baguz. 26. oktobra 2019. godine, Bagdadi je izvršio samoubistvo dok su mu se američke snage približavale u pokrajini Idlib u Siriji. Ipak, uprkos ovim egzistencijalnim problemima za ISIS, hiljade boraca, saradnika i simpatizera ove decentralizovane organizacije ostale su na slobodi, a pitanja o sudbini onih koji su bili u pritvoru ostala su otvorena. Štaviše, napadi su se nastavili i značajno pojačali 2024. godine, jer je regionalni sukob u kojem su učestvovali Izrael i Osovina otpora predvođena Iranom oslabio sirijsku vladu i omogućio ponovni uspon ISIS-a u zemlji.

Ubistvo 21 koptskih hrišćana od strane ISIS

Pripadnici Islamske države su 12. februara 2015. godine objavili snimak sa fotografijama 21 otetog hrišćanskog radnika dvadesetorice iz Egipta i jednog iz Gane. Muškarci, koji su u Libiju otišli radi posla, oteti su u gradu Sirtu krajem decembra 2014. i tokom januara 2015. Većina egipatskih radnika poticala je iz ruralnih krajeva, dok je čak njih 13 bilo iz sela Al Our u guvernoratu Minja.

@ABC Good 👍🏻 I’ve never forgotten this either “U.S. Condemns 'Heinous' Beh**ding of 21 Egyptian Christians by ISIS” https://t.co/JzURVsJfj4
— 🔥KLo (@firestick_411) October 7, 2026

Samo tri dana kasnije, 15. februara 2015. godine, medijsko krilo Islamske države objavilo je video-snimak pod nazivom „Poruka potpisana krvlju naciji Krsta”.

Na snimku je prikazano kako zarobljenike u narandžastim odelima vode obalom mora pre nego što su im odrubili glave. Teroristička organizacija je tvrdila da je ovo pogubljenje odmazda za navodnu otmicu Kаmilije Šehate.

ISIS ponovo preti

Irački zvaničnici upozorili su u sredu na ponovni uspon ISIS-a nakon što je niz napada na snage bezbednosti u ruralnim područjima severno od Bagdada doveo do pogibije ili ranjavanja nekoliko pripadnika, što je navelo vlasti da uvedu noćni policijski čas u delovima provincije Kirkuk.

Bezbednosni izvori rekli su da je drugi bataljon 61. brigade Snaga narodne mobilizacije napadnut kasno u utorak u selu Al-Bargalija–Al-Dandiš u okrugu Havidža, jugozapadno od Kirkuka.

Snajperista je onesposobio termovizijsku kameru na vojnom položaju, što je pokrenulo operaciju pretrage u selu i okolnim područjima kako bi se pronašli napadači.

Napad se dogodio dan nakon napada na Devetu brigadu federalne policije u istom selu, u kojem je poginula jedna osoba, a četiri su ranjene. Uništeno je i nekoliko termovizijskih kamera, prema izvoru iz bezbednosnih službi.

Koliko su pretnje ISIS ozbiljne ?

Uprkos nedavnom nasilju, stručnjaci za bezbednost umanjuju sposobnost ISIS-a da povrati kontrolu nad teritorijom, navodi aawsat.

Bezbednosni analitičar Sarmad al-Bajati rekao je za Ašark al-Avsat da grupa, ili ono što je od nje ostalo, i dalje može da ugrozi vojne jedinice u nekim oblastima jer poseduje oružje i pojaseve sa eksplozivom.

Međutim, naglasio je da to više ne predstavlja pretnju po ukupnu nacionalnu bezbednost Iraka.

Bajati je opisao incidente u Havidži kao ograničene napade uspavanih ćelija, sugerišući da bi se oni ipak mogli koristiti u političke svrhe usred debate o povlačenju SAD i naporima za razoružavanje naoružanih frakcija.

Stručnjak za bezbednost Muklid Hazem takođe je odbacio mogućnost da ISIS ponovo počne sa ofanzivom u razmerama iz 2014. godine.

#Iraq Warns of ISIS Resurgence after Attacks North of Baghdad https://t.co/Q4buPlcszG
— Asharq Al-Awsat English (@aawsat_eng) October 8, 2026

Rekao je da su kapaciteti grupe sada uglavnom ograničeni na raspoređivanje malih oružanih jedinica u raštrkanim područjima, dok iračke snage bezbednosti rade na njihovom suzbijanju putem preventivnih operacija.

„Napadi organizacije koji se poklapaju sa povlačenjem SAD su samo pokušaj da se pokaže da ona još uvek postoji“, rekao je Hazem za Ašark al-Avsat.

Dodao je da ISIS više nije u stanju da izvodi napade u centrima gradova, čak ni tamo gde je zadržao lokalne mreže podrške.

Ipak, pozvao je na oprez zbog mogućnosti da veće militantne grupe pokušaju da se mobilišu.

Profesor političkih nauka Abas Abud ukazao je na značajna poboljšanja obaveštajnih kapaciteta Iraka u poređenju sa prethodnim godinama, ističući da je taj napredak smanjio verovatnoću da ISIS proširi svoje operacije.

Međutim, upozorio je da bi pretnje mogle proizaći i od drugih terorističkih grupa koje su angažovale različite strane radi ostvarivanja određenih ciljeva.