Prelepom “Bjelasicom pasla stada”: Zašto i u letnjim mesecima posetiti Kolašin i sever Crne Gore?

Kolašin, smešten u istorijskoj oblasti Brda na severu Crne Gore, sa svojih oko 2.500 stanovnika nezaobilazan je turistički i kulturni centar koji putnici vrlo rado posećuju. Osim fenomenalno očuvane prirode i kuhinje koja je prava poslastica za sladokusce, svaki turista u ovom kraju se kroz sećanja lokalnog stanovništva prvo upoznaje sa bogatom istorijom i nasleđem.

Bivajući vrlo ponosni i svesni svoje istorijske uloge, Kolašinci često ističu da je oblast Kolašinoviće patrijarh srpski Gavrilo 1651. godine u sklopu reorganizacije eparhija dodelio mitropolitu Vasiliju (Sveti Vasilije Ostroški), uz Nikšić, Planu i Moraču. O tome je ostao pisani trag iz čega je jasno da je ova oblast naseljena u kontinuitetu vekovima.

Takođe, u razgovoru je nezaobilazno podsećanje na slavne dane krajem 1915. i početkom 1916. godine. Tada je kolašinska brigada, kao deo Sandžačke vojske serdara Janka Vukotića, odigrala zapaženu ulogu i odbranila “mojkovačka vrata” u držanju odstupnice srpskoj vojsci koja nije pristala na kapitulaciju.

Kolašinci će svakog putnika-namernika podsetiti i da je ovaj kraj dao devet narodnih heroja u Drugom svetskom ratu. Oblast i grad su se iz pepela podigli kao feniks sa svojim brdima i planinama koje su uvek gordo stajale.

Grad okružuju Sinjajevina, Kapa moračka, Maganik, Vučja i Ključ, a ni opevani i skoro 2.500 metara visoki Komovi nisu daleko. U neposrednoj blizini, na samo 16 kilometara severoistočno od grada nalazi se Nacionalni park Biogradska gora i fantastično Biogradsko jezero. Kraljica ovog kraja je Bjelasica, visoka 2.139 metara, koja ubrzano postaje turistička destinacija najviše kategorije.

Još jedan od bisera Kolašina su i stara brdska sela sa raštrkanim domaćinstvima i širokim pašnjacima na kojima domaćini proizvode svoju hranu. Oni vrlo rado pokazuju svoje umeće posetiocima praveći najkvalitetniji kačamak, skoro zavetno jelo ovog kraja na kojem su odgajene generacije ratnika, pesnika, radnika, sveštenika i naučnika.

Lipovo: Carstvo kačamaka, sira, pršuta i dobrih ljudi

Samo desetak kilometara od centra Kolašina nalazi se selo Lipovo, smešteno na preko hiljadu metara nadmorske visine. Ovo pitomo naselje, okruženo gustim šumama, pašnjacima i potocima, čuva duh tradicionalnog života na severu Crne Gore. Kuće raštrkane po dolini i okolnim brdima svedoče o generacijama koje su živele u skladu sa prirodom, baveći se stočarstvom i poljoprivredom.

Euronews Srbija

U Lipovu se posebno ističe domaćinstvo porodice Dulović, gde domaćica Nataša vodi radionicu pripreme tradicionalnog kačamaka. Jednostavno jelo, napravljeno od kukuruznog brašna, domaćeg sira i kajmaka, predstavlja simbol planinske kuhinje.

Ipak, proces pripreme je prava demonstracija strpljenja i znanja koje se prenosi generacijama. Svi oni koji su zaljubljeni u gastronomiju priznaju da je proces pravljenja nemoguće zaokružiti bez talenta, osećaja za tajming i kvalitetnih sastojaka koji su u ovom domaćinstvu pravo blago.

Kako objašnjava Nataša, brašno se polako dodaje u ključalu vodu, meša drvenom varjačom dok masa ne dostigne željenu gustinu, a zatim se obogaćuje lisnatim sirom iz lokalne proizvodnje, koji je kulinarski specijalitet čije je pravljenje poseban i mukotrpan proces.

Euronews Srbija

Uz kačamak se obavezno služi domaća rakija, sveže salate, a za one koji preferiraju meso, tu je i teletina spremljena sa ljubavlju i pažnjom zbog koje Lipovo i jeste "selo-muzej", dah prošlih vremena u 21. veku.

Bjelasica: Zelena lepotica među planinama

Bjelasica, planina sa zaobljenim vrhovima i bujnim zelenilom, predstavlja jedan od najatraktivnijih delova planinskog venca Crne Gore. Za razliku od oštrih krečnjačkih masiva, Bjelasica nudi blage padine, prostrane livade i guste šume koje leti deluju kao smaragdni tepih.

Najviši vrhovi, poput Crne Glave (2.139 metara), Zekove Glave i Troglave, pružaju panoramske poglede na okolne planine, uključujući Sinjajevinu i udaljene Prokletije, čija je Đeravica (2.656 metara) najviši vrh Srbije.

Euronews Srbija

Ova planina je tokom zime poznata po ski-centrima Kolašin 1450 i Kolašin 1600, a u toplijim mesecima postaje raj za planinarenje, biciklizam i druge aktivnosti na otvorenom. Bjelasica je posebno privlačna zbog svoje pristupačnosti i raznovrsnosti terena uz lagane šetnje, ali i zahtevne uspone.

Jahanje konja na Bjelasici i moderna žičara: Doživljaj u skladu sa prirodom

Jedna od najpopularnijih aktivnosti na Bjelasici je jahanje konja, koje omogućava posetiocima da dožive planinu na autentičan način. Mirko Šćepanović, iskusni vodič i ljubitelj konja iz Kolašina, organizuje ture koje prolaze kroz pašnjake, šume i pored skrivenih jezera. Njegov projekat "Bjelasica Mountain" nudi prilagođene programe za početnike i iskusne jahače, sa naglaskom na bezbednost uz veoma obučene i mirne konje i uživanje u pejzažima.

Ture obično traju dva do tri sata, prolazeći pored katuna, potoka i vidikovaca sa kojih se pružaju spektakularni pogledi. Mirko deli znanje o lokalnoj flori, fauni i istoriji kraja, čineći svaku turu edukativnim iskustvom. Jahanje na Bjelasici omogućava bliskost sa prirodom koja se teško postiže drugim vidovima kretanja, pružajući osećaj slobode i mira.

Euronews Srbija

Modernizacija turizma na Bjelasici došla je i kroz žičare, posebno one u ski-centru Kolašin 1600. Šestosedi liftovi voze posetioce do visina preko 2.000 metara, nudeći impresivne poglede na planinske lance i doline. Žičara je dostupna i tokom leta i jeseni, privlačeći porodice, planinare i fotografe.

Na vrhu se nalaze vidikovci, ugostiteljski objekti i polazne tačke za kraće šetnje. Vožnja žičarom omogućava pristup područjima koja su ranije bila rezervisana samo za iskusne planinare, čineći Bjelasicu dostupnijom širokom krugu posetilaca.

Biogradska gora i Biogradsko jezero: Prašumski dragulj Evrope

Kruna posete regionu Kolašina svakako je Nacionalni park Biogradska gora, jedna od najstarijih zaštićenih oblasti u svetu i među poslednjim prašumama Evrope. Osnovan 1952. godine, park obuhvata preko 5.600 hektara netaknutih šuma, glečerskih jezera i bogatog biodiverziteta. Smešten u centralnom delu Bjelasice, između reka Tare i Lima, predstavlja pravi prirodni rezervat.

Značaj Biogradske gore prepoznao je i knjaz, a kasnije kralj Nikola I Petrović, koji je odmah 1878. godine, po ujedinjenju Crne Gore i Brda, područje proglasio zaštićenim. Ovo se desilo samo šest godina nakon što je proglašen prvi nacionalni park u svetu – Jelouston u SAD.

Belikart / Alamy / Profimedia

Biser Biogradske gore, istoimeno jezero je najveće glečersko jezero u parku. Nalazi se na 1.094 metra nadmorske visine. Okruženo stablima starim stotinama godina, sa visinama preko 50 metara, jezero nudi mirnu površinu u kojoj se ogledaju okolne šume.

Po jezeru je moguća vožnja kajakom u kojoj uživaju mnogobrojni turisti koji odluče da posete ovaj lokalitet. Takođe, restoran u neposrednoj blizini nudi uživanje u tišini šume i prizorima tihog i skrivenog jezera uz čist vazduh i fantastičnu floru i faunu.

Označene i prohodne staze vode oko obale, omogućavajući lagane šetnje i jednostavno uživanje u tišini. Park sadrži i druga jezera, poput Ursulovačkog i Pešića, kao i brojne staze kroz prašumu.

Matjaz Corel / Alamy / Profimedia

Međutim, Biogradska gora nije samo prirodna atrakcija, ona je i podsetnik koliko je važno očuvanje životne sredine u veku komercijalizacije sadržaja. Predusretljjivi i prijatni čuvari jezera i gore svedoče kako je očuvanje prirode u parku oduvek prioritet broj 1.

U skladu sa tim, oni podsećaju svakog putnika i turista na važnost poštovanja pravila ponašanja da bi i turisti učestvovali u zaštiti jednog od najstarijih parkova prirode na svetu.

Bogatstvo flore, koje uključuje preko 80 vrsta drveća i faune koju skriva gusta prašuma, park čini jedinstvenim ekosistemom na kontinentu. Poseta ovom području ostavlja dubok utisak i želju za ponovnim povratkom.

Na kraju, sever Crne Gore, sa Kolašinom kao svojevrsnim centrom, zaslužuje mesto na svakoj listi putovanja kroz zemlju. Kombinacija impresivne prirode, žive tradicije i gostoprimstva čini ga draguljem koji se ne sme preskočiti. Bilo da se radi o kratkom vikendu ili dužem boravku, ovaj kraj ostavlja neizbrisiv utisak i poziva na ponovni dolazak.