Masovni zločini NDH sada dostupni svetu: Englesko izdanje Zbornika otkriva nepoznate dokumente i fotografije

Englesko izdanje "Zbornika dokumenata Arhiva Vojvodine o ustaškim zločinima" otkriva istinu međunarodnoj javnosti: 165 dokumenata i 63 fotografije donose detalje o stradanju Srba, Jevreja i Roma u NDH, uključujući masovne zločine, logore i potresne fotografije koje do sada nisu bile poznate. Priređivač dr Milan Koljanin ističe da izdanje dopunjava međunarodnu istoriografiju i omogućava naučnicima širom sveta da sagledaju obim zločina, dok počasni konzul Srbije u Izraelu Aleksandar Nikolić ocenjuje da knjiga predstavlja ključan doprinos istraživanju Holokausta i obrazovanju u inostranstvu.

Zbornik dokumenata Arhiva Vojvodine, koji beleži ustaške zločine počinjene 1941. i 1942. godine, sada je dostupan i na engleskom jeziku, čime dobija međunarodnu dimenziju. Gostujući na Euronews Srbija, dr Koljanin je istakao da je pandemija kovida-19, iako neočekivano, doprinela završetku izdanja jer je autor bio primoran da vreme provede u stanu, fokusirajući se na istraživanje.

"Najvažnije je da ovaj zbornik omogućava međunarodnoj javnosti da se upozna sa dokumentima koji su ranije bili nepoznati, a dopunjuju postojeću istoriografiju o stradanjima Srba, Holokaustu i drugim zločinima u NDH", objasnio je Koljanin.

Dokumenti, većinom nastali u nemačkim policijskim i vojnim ustanovama, daju nepristrasne izveštaje o masovnim zločinima, logorima i drugim događajima širom NDH, uključujući Istočnu Bosnu, Bosansku Krajinu i poznate zločine poput onog u Glinskoj crkvi. Nemačke komande prikupljale su podatke s ciljem da ublaže masovni teror nad Srbima, koji je izazivao stalni ustanak protiv okupatorske vlasti.

Euronews

Dokumenti i fotografije

Zbornik sadrži 165 dokumenata i 63 fotografije, a dr Koljanin ističe da su najpotresnije  fotografije masovnih zločina u Istočnoj Bosni – od leševa ubijenih porodica u Drini do zločina u Sisku i Tesliću. Vizuelni materijal dodatno osnažuje utisak onoga što dokumenti opisuju, navodi Koljanin.

On dodaje da dokumenti nisu privatna kolekcija, već su prikupljeni i sačuvani u Arhivu Vojvodine, što je omogućilo njihovo sistematsko priređivanje. Izveštaji nemačkih generala i policijskih izveštača pokazuju da je njihov cilj bio kontrolisanje zločina u NDH, kako bi se sprečio masovni ustanak koji je ugrožavao nemačke interese u regionu.

Euronews

Revizionizam i opasnosti od negiranja istorije

Nikolić je istakao da englesko izdanje olakšava istraživačima u inostranstvu, posebno u Izraelu, da se upoznaju sa dokumentima.

"Centri poput Beit Avi Chai u Jerusalimu, kao i univerzitetski centri Bar Ilan i Hebrejski univerzitet, zainteresovani su za promociju. Ova knjiga doprinosi ne samo naučnom istraživanju, već i edukaciji i memorijalnoj svesti o žrtvama genocida u NDH", rekao je Nikolić.

Dr Koljanin upozorava na rašireni revizionizam, te navodi da je važno razlikovati naučnu istoriografiju "od paralelnih, politički motivisanih interpretacija".

"NDH je imala 'carte blanche' za uništavanje Srba, Jevreja i Roma, a revizionistički narativi koji ovo negiraju imaju negativan uticaj na širu javnost", dodao je on.

Istoričar podseća da je sam tvorac pojma genocid, Rafael Lemkin, u svojoj knjizi iz 1944. godine uzeo genocid nad Srbima kao jedan od primera, čime je doprineo razumevanju tog termina u širem kontekstu.

Saradnja institucija i budućnost istraživanja

Nikolić dodaje da je umrežavanje memorijalnih i istraživačkih ustanova ključno.

"Centri poput Starog Sajmišta, 12. februar u Nišu i Muzej žrtava genocida omogućavaju multidisciplinarnu saradnju - naučnoistraživačku, obrazovnu i memorijalnu", dodao je.

Zbornik na engleskom jeziku sada omogućava da se međunarodna javnost upozna sa dokumentovanim zločinima i doprinosi očuvanju sećanja na stradanja Srba, Jevreja i Roma u NDH.

Više o ovome saznajte u videu iznad teksta.