Bitanga naručio princezi Uzo i banane

Pre skoro pola veka, tačnije pre 47. godina, na današnji dan 1979. godine, grupa Bijelo dugme objavila je kultni album "Bitanga i princeza". Autor albuma i lider benda je kontraverzni Goran Bregović. Album je proglašen desetim na listi najboljih albuma pop i rok muzike u Jugoslaviji. Reizdanje je objavljeno 2024. godine, miksovano u čuvenom studiju u Londonu, Abbey Road Sudios, gde je i snimljen pre 47 godina.

Goran Bregović je vojsku služio u Nišu 1977/78. godine. U Niškoj banji je Bregović iznajmio kuću u kojoj je pripreman album. U grupi je došlo do promene bubnjara, pa je umesto Ipeta Ivandića, koji je zbog afere sa drogom otišao u zatvor, došao Điđi Jankelić. Među rok kritičarima i fanovima benda kruži mišljenje da je ovo najbolji album koji su snimili. Neki ga smatraju i najboljim "simfo-rok" albumom te godine u Evropi, iako je Bijelo dugme smatramo za "hard rock" bend. Ne treba zaboraviti da je u početnoj fazi Bijelog dugmeta i muzici koju su svirali tada, dat rogobatni pežorativ, "pastirski rok".

Od "pastirskog roka" do "Bitange i princeze" prošlo je samo nekoliko godina. Jedna od najlepših balada na albumu "Bitanga i princeza", a i u tadašnjoj Jugoslovenskoj rok muzici je sigurno "Sve će to mila moja prekriti ruzmarin snegovi i šaš", što je možda i poruka na skepticizam prema muzičkom opusu sa početka karijere benda od strane elitističkog dela ljubitelja rok muzike u tadašnjoj Jugoslaviji. Zanimljiva je i kuloarska priča koja je sada mit, da je naslovna pesma sa istoimenog albuma, "Bitanga i princeza", posvećena tadašnjoj devojci Gorana Bregovića, beogradskoj lepotici tog vremena, Ljiljani Tici, sestričini Ratka Draževića, Titovog saborca i direktora Avale filma, koja je u vreme njegovog direktorovanja u svom studiju na Košutnjaku ugošćavala i tadašnjeg asistenta reditelja, a kasnije i sam vrh u svojoj profesiji, Oskarovca, scenariste, producenta i reditelja, Frensisa Kupolu, prepoznatljivog po filmskoj priči, Kum (The Godfather).

Zanimljivo koliko je svet mali i kako možemo uz Gorana Bregovića i Bijelo dugme da povežemo najveća svetska imena u polju umetnosti i političkim vrhom u tadašnjoj Jugoslaviji. Bijelo dugme unazad dve godine obeležava 50 godina od nastanka. Paralelno sa tim karijera Gorana Bregovića nakon raspada SFRJ vezana je za novi bend Za svadbe i sahrane (The funeral & wedding band) sa sasvim drugom vrstom muzike. To je fuzija narodne muzike sa naglaskom romskog pristupa u izvođenju i komponovanju. Čak i sa samim Romima kao članovima benda, od kojih su neki i magistrirali trubu na Bregovićevo insistiranje. Ostali članovi su, pored dve pevačice iz Sofije i članovi Simfonijskog orkestra RTS-a. Sa tim bendom svira na najeminentnijim festivalima u svetu, turneje kojima pokriva bukvalno sve merdijane zemaljske kugle. Jedna od poslednjih pesama koje je objavio je Ouzo and banana je bogatija za instrument sa naših prostora, gajde. Doduše, gajde mu se pojavljuju i u Bijelom dugmetu, sredinom osamdesetih u pesmi Lipe cvatu. O ostalim članovima benda je deplasirano pisati, ne zato što nisu vredni toga, nego zato što ipak nisu dostigli nivo Gorana Bregovića, koji je zagazio debelo u osmu deceniju života.

*autor je zaposlen na Euronews Srbija i tekst predstavlja njegov lični stav