Svetinja koja je preživela vekove: Šta manastir Draganac čini posebnim za vernike

Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici slave danas Sabor Svetog Arhangela Gavrila, Božjeg glasnika i vesnika radosnih vesti. U velikom broju svetinja je danas hramovna slava, a jedan od njih je manastir Draganac, u blizini Gnjilana, u Kosovskom Pomoravlju. 

Manastir Draganac je manastir Srpske pravoslavne crkve, Eparhije raško-prizrenske, koji je posvećen Svetim Arhangelima Mihailu i Gavrilu. Nalazi se na brdima istočnog Kosova, u blizini stare tvrđave Novo Brdo.

Hram je jednobrodna građevina, sa svodom u obliku polukupole. Kube je kako kažu  istorijski zapisi, izrađeno po želji neimara da podseća na manastir Gračanicu. Oltarski prostor je za tri stepenika izdignut u odnosu na naos.

Nema istorijskih podataka ko je ktitor manstira Draganac. Ono što je sigurno, jeste da meštani ovog kraja i čitavog Kosova i Metohije veruju da je ktitor ovog manastira knez Lazar, a knez Lazar je rođen nedaleko odavde, možda na desetak ilometara, u mestu Prilepac. Još u šta ovdašnji meštani veruju, jeste da je ovaj manastir knez Lazar posvetio svojoj kćerki Dragani, pa otuda i ime Draganac.

Euronews Srbija

U pojedinim arhivama piše da je Draganac podigao Kralj Milutin ili njegov sin Konstantin, što nije potvrđeno.

"Ono što istoričari potvrđuju jeste ravanička povelja iz 1381. godine da je Draganac spomenut kao metoh manastira Ravanica. I manastir Draganac, ako uzmemo šetnaesti vek za vreme njegovog osnivanja, u svom prvom razdoblju neće dugo živeti. Već negde u petnaestom veku Osmanlije dolaze, osvajaju Novo Brdo, koje je u neposrednoj blizini, jedan od najvećih srednjovekovnih gradova rudnika, poharaju Novo Brdo, narod odvode, tamniče i u isto vreme će postradati mnoge svetinje ovoga kraja, među njima i Draganac", rekao je za Euronews Srbija Otac Hristofor, monah manastrira Draganac.

Kako je dodao, manastir će ostati bez monaha i bez života u njemu sve negde do devetnaestog veka.

"Onda imamo sačuvano i pismo iz devetnaestog veka, iz 1865 godine, kada meštani okolnih sela pišu knezu Mihajlu za Beograd, gde govore da su se sabrali na drevnom svetom mestu, kraj čudotvornog izvora vode, kraj nekadašnje svetinje posvećene Svetim Arhangelima, te mole knjaza srpskoga da im pomogne da obnove hram na temeljima svetinje koja je tu odvajkada", rekao je on.

Nakon obnove, u manastiru je otvorena i prva srpska škola u ovom kraju, a česte su i danas radionice koje okupljaju decu i mlade. Bratstvo se trudi da sledi Svetogorski tipik, što znači pun dnevni ciklus Bogosluženja.

Osim na Bogosuženje, vernici su često u ovoj svetinji zbog obližnjeg, kako veruju, lekovitog izvora.

"Voda je celebna. Brojna su svedočanstva ljudi kako je ta voda njima pomogla. I dan danas dolaze ljudi u manstir koji svedoče da je ta voda učinila neko čudo u njihovoj porodici, pomogla ili da se izmire, ili da se bolje slažu, ili da nekotelesno ozdravi, ili da neko popravi svoj vid. Eto tako da su zaista brojna svedočanstva o tome kroz prošlost, ali i dan danas Slava Bogu milostivom, Bog kroz tu vodu deluje, odnosno Presveta Bogorodica, kojoj je i posvećen današnji praznik", dodao je otac Hristofor.

Srbi iz Kosovskog Pomoravlja, ali i brojni gosti iz svih krajeva naše zemlje i regiona, svakodnevno su u svom Dragancu, kako ga zovu. Najživlje je 25. aprila, na Svetli Petak, kada je saborska slava manastira i 26. jula, na praznik Svetog Arhangela Gavrila, hramovnoj slavi ove svetinje.