Srbija je ovako glasala: Detaljna analiza vanrednih parlamentarnih izbora 25. oktobra
Komentari
Dodajte Euronews kao željeni izvor na Google-u
Vanredni parlamentarni izbori u Srbiji, održani 25. oktobra 2026. godine, označili su kraj jedne i početak potpuno nove političke ere. Izlaznost na ovim izborima bila je bez presedana u novijoj političkoj istoriji zemlje, sa preko 68 odsto upisanih birača, čime je srušena dugogodišnja apatija i zabeležen najmasovniji odziv još od izbora 2008. godine. Republička izborna komisija (RIK) objavila je precizne podatke prema kojima je apsolutnu pobedu odnela "Studentska lista - Studenti pobeđuju", dok je dotadašnja vladajuća većina okupljena oko liste "Aleksandar Vučić - Ujedinjena Srbija" prešla u opozicione klupe posle četrnaest godina vršenja vlasti.
Priroda izborne trke u potpunosti je preoblikovala sastav Skupštine Srbije, s obzirom da će u poslaničkim klupama sedeti samo predstavnici ove dve opcije i manjinskih lista.
Prema rezultatima RIK-a na osnovu 8.243 obrađena biračka mesto od ukupno 8.392, za Studentsku listu glasalo je 2.286.567 građana, što čini 52,68 odsto važećih glasova, čime su obezbedili 140 poslaničkih mandata i stabilnu apsolutnu većinu za formiranje nove Vlade.
TANJUG/ MILOŠ MILIVOJEVIĆ
Sa druge strane, lista "Ujedinjena Srbija" osvojila je 39.24 odsto, odnosno 1.702.976 glasova, što im je donelo 104 poslanička mesta u parlamentu.
Tradicionalne stranke koje su godinama činile okosnicu vlasti ili opozicije, poput koalicije oko Socijalističke partije Srbije, ostale su ispod cenzusa, dok su izborni prag prešle isključivo malobrojne nacionalne manjine.
Među njima se izdvojio Savez vojvođanskih Mađara sa osvojena 2 mandata, Albanska koalicija sa takođe 2 mandata, lista Rasima Ljajića sa 1 mandatom, kao i SDA Sandžaka sa 1 osvojenim poslaničkim mestom.
Regionalni presek i geografija izborne volje
Teritorijalna analiza pokazuje snažnu polarizaciju između velikih gradskih centara i unutrašnjosti, pri čemu su demografski i ekonomski faktori presudno uticali na opredeljenje birača.
U Beogradskom regionu zabeležen je najsnažniji talas promene vlasti. Studentska lista je u prestonici ostvarila ubedljivu dominaciju sa preko 62 odsto osvojenih glasova, dok je u pojedinim opštinama ta prednost išla i iznad dvostruke razlike u odnosu na listu "Ujedinjena Srbija".
Sličan trend zabeležen je u Južnobačkom okrugu i celokupnom regionu Vojvodine, gde je opozicioni blok odneo pobedu sa više od 52 odsto glasova, oslanjajući se na glasove u Novom Sadu, Subotici, Zrenjaninu i Somboru.
TANJUG/ MILOŠ MILIVOJEVIĆ
U Šumadiji i Zapadnoj Srbiji vodila se tesna borba, ali je prevagu ipak odnela Studentska lista sa blizu 51 odsto glasova, dok je u tradicionalnim uporištima na jugu i istoku zemlje, poput Južnomoravskog, Pčinjskog i Zaječarskog okruga, situacija bila složenija.
Iako je u gradovima poput Zaječara i Niša pobedu odnela Studentska lista, okolne manje opštine i ruralni osetno stabilniji regioni juga i istočne Srbije očuvali su većinsku podršku listi "Ujedinjena Srbija".
Specifičan politički pejzaž zabeležen je na Kosovu i Metohiji, gde je u sredinama sa srpskom većinom lista "Ujedinjena Srbija" ostvarila apsolutnu dominaciju sa preko 70 odsto glasova, ostavljajući Studentsku listu na znatno nižem procentu.
Detaljna analiza po opštinama i lokalne specifičnosti
Detaljan pregled opština otkriva duboke kontraste u političkom ponašanju građana u zavisnosti od urbanog konteksta i lokalne strukture stanovništva.
U centralnim gradskim opštinama Beograda, tj. na Vračaru, Starom gradu, Savskom vencu, kao i na Novom Beogradu - Studentska lista je zabeležila svoj maksimum, krećući se u rasponu od 65 do preko 68 odsto glasova, dok je "Ujedinjena Srbija“ u tim urbanim jezgroma padala ispod 25 odsto. Sličan odnos zabeležen je i u centralnim zonama Novog Sada, Niša i Kragujevca.
Sa druge strane, u prigradskim i manjim opštinama poput Sopota, Barajeva, Surčina, Lazarevca i Mladenovca, podrška dvaju blokova bila je znatno ujednačenija, pri čemu su u pojedinim ruralnim mesnim zajednicama opštine Sopot i Grocka zabeleženi izjednačeni rezultati ili blaga prevaga dotadašnje vladajuće opcije.
Euronews
U Vojvodini, opštine sa izraženom višenacionalnom strukturom imale su specifičan izborni obrazac. Dok su veći gradovi glasali za promene, u opštinama poput Kanjiže, Sente i Bačke Topole značajan deo biračkog tela opredelio se za Savez vojvođanskih Mađara, koji je zadržao status ključnog političkog faktora u tim sredinama.
U isto vreme, industrijske i poljoprivredne opštine poput Titela, Ade, Apatina, Bača i Žitišta donele su stabilnu većinu listi "Ujedinjena Srbija".
Na jugozapadu zemlje, u Raškoj oblasti opštine poput Novog Pazara, Tutina i Sjenice pokazale su visoku izlaznost i specifičnu disperziju glasova između nacionalnih stranaka (poput SDA Sandžaka i liste Rasima Ljajića) i velikih republičkih blokova, pri čemu je Studentska lista uspela da ostvari znatno zapaženiji rezultat u urbanom delu Novog Pazara nego što je to bio slučaj sa opozicijom u prethodnim izbornim ciklusima.
Ekstremni primeri i mikrosredine sa drastičnim disproporcijama
Analiza specifičnih biračkih mesta ukazuje na postojanje izrazitih razlika u pojedinim zatvorenim ili specifičnim društvenim sredinama.
U ustanovama za izvršenje krivičnih sankcija lista "Ujedinjena Srbija" ostvarila je pobedu sa preko 65 odsto glasova, dok je Studentska lista na tim istim mestima osvojila oko 24 odsto glasova.
Euronews
U opštinama sa srpskom većinom južno i severno od Ibra, poput Kosovske Mitrovice i Gračanice, "Ujedinjena Srbija" je osvajala preko 60 do 70 odsto glasova, dok je Studentska lista beležila znatno skromnije procente, krećući se oko 21 do 32 odsto u zavisnosti od sredine.
Dok su tradicionalna uporišta vlasti na jugu ostajala čvrsta, opština Zaječar se izdvojila kao izraziti primer radikalnog zaokreta, gde je Studentska lista osvojila 51,24 odsto glasova i nadmašila "Ujedinjenu Srbiju" koja je ostala na 42,57 odsto, čime je Zaječar postao simbol promena u istočnoj Srbiji.
Povezane vesti
Bonus video:
Komentari (0)