SAD objavile milione nacističkih dosijea iz perioda od 1927. do 1945.

Nacionalni arhiv Sjedinjenih Američkih Država objavio je obimnu digitalnu bazu koja sadrži milione dokumenata o članovima Nacionalsocijalističke nemačke radničke partije (NSDAP) i povezanim osobama iz perioda nacističke Nemačke, dostupnu javnosti bez registracije.

Reč je, kako navodi Dojče vele, o oko 16,3 miliona digitalnih zapisa, nastalih skeniranjem više od 5.500 mikrofilmova, koji obuhvataju period od 1927. do 1945. godine.

Dokumenti sadrže lične podatke, uključujući ime i prezime, datum i mesto rođenja, prebivalište, zanimanje i druge biografske informacije, a odnose se uglavnom na nemačke i austrijske državljane, kao i pripadnike nemačke manjine u drugim državama.

Građa obuhvata tri glavne kategorije - članstvo u NSDAP, pripadnost strukovnim organizacijama povezanim sa nacističkim sistemom, kao i dokumenta iz nacističkog pravosuđa.

Istoričari ocenjuju da otvaranje arhiva ima veliki značaj za razumevanje društvene strukture nacističke Nemačke, u kojoj je, prema podacima Nemačkog istorijskog muzeja, 1945. godine svaki peti odrasli Nemac bio član NSDAP-a.

Istoričar Sven Feliks Kelerhof naveo je da je članstvo u partiji bilo masovna pojava, uz napomenu da su u širem sistemu nacističkih organizacija učestvovale desetine miliona ljudi.

Prema podacima Dokumentacionog centra austrijskog otpora, oko 700.000 Austrijanaca bili su članovi NSDAP, dok se procenjuje da je stvarni broj bio i veći zbog uništavanja dela arhive.

Očuvanje dokumentacije omogućio je, između ostalih, direktor jedne nemačke fabrike papira koji je tokom rata sakrio veliki deo arhive, sprečivši njeno uništenje.

Nakon rata, dokumenti su prebačeni u Berlinski dokumentacioni centar pod američkom upravom, a kasnije mikrofilmovani i delimično predati nemačkim institucijama nakon ujedinjenja Nemačke 1994. godine.

Prema nemačkim zakonima, lični podaci mogu biti javno dostupni tek deset godina nakon smrti osobe ili 100 godina od njenog rođenja.

Nemačke arhivske službe godišnje obrade desetine hiljada zahteva u vezi sa nacističkim periodom, a očekuje se da bi kompletna digitalna dostupnost ovih dokumenata mogla biti ostvarena u narednim godinama.

NSDAP je osnovana 24. februara 1920. godine u Minhenu, preimenovanjem Nemačke radničke partije (DAP). Među osnivačima stranke bio je i Adolf Hitler, koji je tada još bio Austrijanac i koji je ubrzo preuzeo vođstvo i pretvorio je u masovni pokret.

Administrativnu nadležnost nad članstvom imala je kancelarija blagajnika Rajha (Reichsschatzmeister).

Ova centralna institucija, sa više od 3.200 zaposlenih, bila je odgovorna za finansije partije i vođenje centralnog registra članstva.

Nalazila se u Minhenu, a od 1929. do kraja rata 1945. godine vodio ju je Franc Ksaver Švarc, koji je odgovarao isključivo Hitleru.

Na kraju rata, centralni registar obuhvatao je više od deset miliona članskih kartona, prema podacima Minhenskog dokumentacionog centra za istoriju nacionalsocijalizma.