Ispod falsifikovane slike u Vatikanu pronađeno originalno delo El Greka

Konzervatori Vatikanskog muzeja otkrili su nepoznatu sliku majstora manirizma El Greka, preko koje je vekovima kasnije nepoznati falsifikator naslikao drugo delo.

Slika "Hristos Spasitelj", nastala u periodu između 1590. i 1595. pronađena je u papinoj rezidenciji, a sada je deo izložbe "El Greko u ogledalu: dva dela u dijalogu" koja je trenutno otvorena u Kasterl Gandolfu.

Slika je dospela u posed Svete stolice zahvaljujući španskom profesoru Hoseu Mariji Sančezu de Munijan Gilu, koji ju je poklonio Papi Pavlu VI 1967. Decenijama je stajala u Sali ambasadora u okviru papskog apartmana na vrhu Apostolske palate.

"Od kada je stiglo u Vatikan, delo nikada nije bilo restaurirano niti podvrgnuto naučnim analizama. Pošto su tokom rutinske provere uočeni određeni problemi u očuvanju, odlučeno je da se sprovede kompletna restauracija kako bi se proverilo opšte stanje dela i proučila tehnika njegove izrade", navela je restauratorka Alesandra Zareli.

 

 

Tokom detaljnijeg pregleda, Zareli i njen kolega Paolo Violini shvatili su da je nepoznati falsifikator prekrio originalni prikaz Hrista sopstvenom verzijom, piše ArtNet.

Kada je boja uklonjena, restauratorski tim uspeo je da povrati originalne slojeve koje je naslikao El Greko. 

"Svi podaci, u poređenju sa drugim umetnikovim delima, potvrdili su da je rad u potpunosti autentičan", naveli su Zareli i direktor tima Fabio Moresi u pratećim materijalima za medije. Vatikanski kustos Fabricio Biferali, koji je organizovao izložbu, naglasio je da "Vatikanski Spasitelj treba posmatrati u odnosu na tri druge verzije iste teme koje je El Greko naslikao krajem 16. veka".

Te verzije čuvaju se u Narodnoj galeriji u Pragu, Umetničkog instituta Meknej i Muzeju San Telmo u San Sebastijanu.

Korišćenjem snimaka visoke rezolucije, stručnjaci su otkrili i još dve odbačene kompozicije ispod slike "Hrista Spasitelja" - jednu koja podseća na "Ukazivanje Bogorodice Svetom Lorencu" (oko 1580), i drugu koja evocira "Poklonjenje Svetog Dominika Raspeću" (oko 1590).

Na taj način, "Hristos Spasitelj" pruža uvid u El Grekov stvaralački proces. Četiri mala otvora duž gornje i donje ivice ukazuju na to da je delo služilo kao "neka vrsta prenosivog oltara", istakao je Biferali. Sve u svemu, stručnjaci procenjuju da je slika nastala između 1590. i 1595. godine, više od decenije nakon što je umetnik napustio Italiju i otišao u Španiju.

Sada se novootkriveni i restaurirani El Greko "suočava" sa "Svetim Franjom Asiškim", delom koje je umetnik naslikao oko 20 godina ranije, ubrzo nakon dolaska u Rim.

Zajedno, ova dela odaju počast papi Lavu XIV i svetom Franji, istovremeno pokazujući stilsku evoluciju El Greka, koja je otvorila put modernom slikarstvu.