Odnos čoveka i "psa" možda stariji nego što smo mislili: Ostaci vuka na baltičkom ostrvu ponovo otvorili debatu

Na jednom malom ostrvu u Baltičkom moru otkriveni su ostaci dva drevna vuka koji bacaju potpuno novo svetlo na dugogodišnje teorije o najranijim odnosima između ovih predatora i ljudi.

Prvo ključno pitanje koje se nametnulo nakon ovog otkrića jeste "kako su ljudi i vukovi uopšte komunicirali", s obzirom na to da ove životinje nikako nisu mogle same da stignu do Stora Karlsea (Stora Karlsö), malog ostrva nadomak obale Švedske, bez ljudske pomoći.

Nalazi sugerišu da su pojedine ljudske zajednice možda držale, hranile ili čak kontrolisale vukove mnogo pre nego što su se pojavili prvi potpuno pripitomljeni psi, mada istraživači naglašavaju da su otvorena i drugačija tumačenja.

Prema podacima Univerziteta u Stokholmu, ostaci sivog vuka datiraju od pre otprilike 3.000 do 5.000 godina. Pronađeni su u pećini Stora Forvar (Stora Förvar), arheološkom lokalitetu koji su tokom neolita i bronzanog doba koristili lovci na foke i ribari, piše sajt "NewsBomb".

Ovo istraživanje, objavljeno u naučnom časopisu "Proceedings of the National Academy of Sciences" (PNAS), kombinuje arheološke dokaze, sekvenciranje genoma, analizu izotopa i ispitivanje skeleta kako bi se detaljno istražio odnos između ljudi i vukova u praistorijskoj Skandinaviji.

Prema studiji časopisa PNAS, vukovi nisu mogli prirodnim putem da formiraju populaciju na ostrvu, što znači da je prevoz čamcima od strane ljudi najjednostavnije objašnjenje za njihovo prisustvo tamo.

Naučnici su analizirali dva uzorka kanida i utvrdili da oba vode poreklo od sivog vuka, bez ikakvih tragova mešanja sa genetskom linijom domaćih pasa. Njihov genom se u znatno većoj meri poklapao sa drevnim evroazijskim vukovima nego sa psima.

Takođe, analiza stabilnih izotopa otkrila je da su ove životinje imale ishranu bogatu morskim proteinima, uključujući ribu i foke. Iz Univerziteta u Stokholmu navode da je ovaj meni bio gotovo identičan ishrani ljudi koji su tada naseljavali ostrvo, što jasno ukazuje na to da su vukovi živeli uz ljudske zajednice i da su se najverovatnije hranili njihovim ostacima.

Ove životinje su imale i specifične fizičke karakteristike koje su privukle pažnju stručnjaka. Oba vuka bila su relativno mala u poređenju sa današnjim skandinavskim vukovima, dok je jedna jedinka imala izuzetno nisku heterozigotnost u celom genomu. Kako se navodi u studiji, smanjena genetska raznovrsnost se obično javlja kod izolovanih populacija ili kod životinja koje uzgajaju ljudi, mada se ne mogu u potpunosti isključiti ni prirodni faktori.

Glavni autor studije, Linus Girdland-Flink sa Univerziteta u Aberdinu, istakao je da je ovo otkriće bilo potpuno neočekivano jer su vukovi zadržali tipično evroazijsko poreklo, a pritom su, po svemu sudeći, živeli sa ljudima na mestu do kojeg se moglo stići isključivo čamcem. On dodaje da ovi nalazi pružaju "kompleksnu sliku o tome kako je odnos između ljudi i vukova izgledao u prošlosti".

Nova debata o pripitomljavanju vukova

Ova studija se bavi večitim pitanjima – da li su se vukovi sami postepeno prilagođavali ljudskim naseljima ili su ljudi namerno hvatali i odgajali vučiće tokom prvih faza domestifikacije?

Vukovi sa ostrva Stora Karlse se ne uklapaju u potpunosti ni u jedan od ova dva scenarija.

Prema radu objavljenom u časopisu PNAS, kombinacija geografske izolacije, morske ishrane, relativno male građe i niske genetske raznovrsnosti ide u prilog teoriji da su životinje bile pod određenim stepenom ljudske kontrole, iako se priznaje da su i drugačiji scenariji i dalje mogući.

Zanimljivo je da je na ekstremitetu jednog vuka uočena teška patološka promena (povreda kosti) koja mu je sigurno dugo i ozbiljno ograničavala kretanje. Istraživači napominju da je životinja preživela dovoljno dugo da povreda ostavi jasan trag na skeletu, što navodi na zaključak da u tom periodu nije zavisila isključivo od samostalnog lova na krupan plen.