Od Atile Hunskog do Donalda Trampa: Svi veliki sukobi rimskih papa i svetskih moćnika

Sadašnji sukob Papa Lava XIV i američkog predsednika Donalda Trampa nije prva svađa između poglavara rimokatoličke crkve i svetskog lidera, piše Politiko.

Baš kao i pad Rimskog carstva i Francuska revolucija, rat u Iranu se pridružuje seriji istorijskih prekretnica koje su izazvale sukobe između papa i nekih od najpoznatijih političkih ličnosti civilizacije, navodi briselski portal.

Najnovija razmena oštrih poruka između poglavara Rimokatoličke crkve i predsednika Sjedinjenih Američkih Država izbila je nakon papinih ponovljenih apela za mir.

Papa je, kako prenose mediji, poručio da Bog "ne sluša molitve onih koji vode rat", uz ocenu da su pretnje o "uništenju čitave civilizacije" neprihvatljive.

Tramp je uzvratio rekavši da je papa "slab po pitanju suzbijanja kriminala i loš u spoljnoj politici", dok su članovi njegove administracije insistirali da je sukob na Bliskom istoku "pravedan rat koji se vodi u ime Isusa Hrista".-

Iako sukob privlači pažnju, ovo nije novina za Katoličku crkvu, već tradicija papa koji su tokom 2.000 godina ulazili u sukobe sa kancelarima, premijerima, kraljevima, carevima pa čak i "pravim varvarima", prenosi Politiko.

Prvi papa Lav (440-461) poznat je po svom sukobu sa hunskim vođom Atilom nakon što je opustošio delove Evrope i došao u Italiju kako bi pljačkao gradove na severu poluostrva.

Rim je tada bio pod slabom kontrolom cara Valentinijana III i smatra se da je bio osuđen na pad, sve dok Lav nije poslat da ga zaustavi 452. godine.

Pošto nije imao vojsku, papa je izabrao "diplomatiju i oslonio se na pretnju božijom kaznom", a prema grčkom istoričaru Prisku, Atila je bilo toliko impresioniran da je naredio povlačenje svojih trupa iz Italije u Nemačku gde je kasnije i preminuo.

Tanjug/AP/Andrew Medichini

Francuski vojskovođa Napoleon Bonaparta je takođe imao burne odnose sa Katoličkom crkvom otkad je napao Italiju, porazio snage koje su branile Papsku državu i proglasio Rimsku republiku.

Papa Pije VI (1775-1799), se tome usprotivio, nakon čega je bio uhapšen i deportovan u francuski grad Valans, gde je nakon nekoliko meseci umro.

Njegov naslednik, Pije VII (1800-1823) je pokušao da postigne dogovor sa Francuskom Republikom i prisustvovao je krunidbi Napoleona u Parizu, međutim odnosi su se pogoršali kada je odbio da podrži Napoleonovu blokadu Britanije.

Nakon toga je i on uhapšen, a nakon Napoleonovog poraza kod Vaterloa 1815. godine, papa se vratio u Rim.

Papa Pije XII (1939-1958) je vladao u jednom od najkomplesnijih perioda moderne istorije.

Pre izbora pregovarao je o sporazumu sa nacističkom Nemačkom, koji je režimu Adolfa Hitlera dao određeni legitimitet, dok je kasnije kritikovan zbog nedovoljne javne osude nacističkih zločina.

Njegovi branioci tvrde da je izbegavao javne izjave kako bi sprovodio tajnu diplomatiju koja je spasila hiljade života, a među potezima koji mu se pripisuju su bila je pomoć progonjenim naučnicima i skrivanje Jevreja u verskim institucijama u Rimu.

Pavle VI (1963-1978) je nakon Kubanske krize usvojio politiku dijaloga poznatiju kao Ostpolitik, usmerenu na odnose sa Istočnim blokom, a njegov naslednih Jovan Pavle II (1978-2005), dodatno je ojačao veze sa sovjetskim liderima istovremeno podržavajući pokret Solidarnost u Poljskoj čime je Katolička crkva zadržala globalni uticaj i u ateističkim režimima.

Tokom prvog mandata Donalda Trampa, papa Franja (2013-2025) kritikovao je njegovu politiku ali je izbegavao direktne i lične sukobe sa predsednikom.

Pre inauguracije 2017. godine, Franja je izjavio da "osoba koja misli samo o gradnji zidova nije hrišćanin", ali je Vatikan kasnije pojasnio da komentar nije bio direktan upućen Trampu.

Franja je kasnije nastavio da kritikuje političke odluke SAD, naročito po pitanju klimatskih promena bez direktnih napada na Trampa.