Kina klonira najbolje primerke jakova i planira da ih serijski uzgaja

Kina planira da do 2028. godine proširi populaciju kloniranih jakova na više od 100 jedinki, pošto nova tehnologija uzgoja ide ka industrijskoj primeni nakon proboja u serijskom kloniranju, saopštili su danas istraživači.

Cilj je izneo Fang Šenguo, profesor na Fakultetu bioloških nauka Univerziteta Džeđijang u Hangdžouu, u provinciji Džeđijang, na istoku Kine, koji je predvodio istraživački tim, nakon prvog uspešnog serijskog kloniranja i prirodnog okota 10 jakova u okrugu Damšung, u Lasi, u Autonomnoj oblasti Sizan, prenosi China Daily.

Sva telad su izneta do kraja graviditeta i rođena prirodnim putem između 25. marta i 5. aprila, što označava prelazak sa eksperimentalnog uspeha na malu, ali ponovljivu proizvodnju.

Fang je rekao da tim ima za cilj da do 2028. pređe sa trenutne faze "1 na 10" na "10 na 100+", izgradnjom osnovne populacije od više od 100 elitnih kloniranih jakova odabranih putem analize celog genoma, uz razvoj prve unapređene rase jakova prilagođene uslovima velike nadmorske visine i uspostavljanje standardizovanih protokola uzgoja.

Ovaj proboj zasniva se na rođenju prvog kloniranog jaka na svetu, "Nam Co No 1", u julu 2025. godine, što predstavlja prekretnicu u primeni kloniranja somatskih ćelija na stoku sa visoravni.
Prema Fangovim rečima, tehnologija objedinjuje selekciju na osnovu celog genoma i kloniranje somatskih ćelija.

Istraživači su sekvencirali gotovo 9.000 jakova širom Sizana kako bi identifikovali vrhunske "matične jakove" sa poželjnim osobinama kao što su brz rast, visoka plodnost, otpornost na bolesti i prilagođenost velikim visinama.

Ovi elitni genotipovi zatim se umnožavaju kloniranjem, što omogućava precizno i brzo širenje.
Ovakav pristup značajno skraćuje tradicionalni ciklus uzgoja sa 20 do 30 godina na oko pet godina, uz istovremeno brzo povećanje visokokvalitetnih uzgojnih populacija, rekao je on.

Hu Ke, načelnik okruga Damšung, rekao je da ova tehnologija rešava dugogodišnje izazove u lokalnoj industriji uzgoja jakova.

Tokom protekle tri decenije, genetski resursi su degradirali usled više faktora, uz pad telesne veličine, težine, plodnosti i otpornosti na bolesti, dok su konvencionalne metode uzgoja ostale spore i neefikasne.

"Ovaj proboj pruža novi tehnološki put za očuvanje i zaštitu genetskih resursa jakova i za ubrzanje širenja unapređenih rasa", rekao je Hu.

On je dodao da ovo dostignuće, takođe, popunjava prazninu u tehnologiji kloniranja velikih sisara na velikim nadmorskim visinama i ima širi značaj za očuvanje biodiverziteta, povećanje prihoda stočara i podršku zaštiti životne sredine na visoravni.

Projekat je već dao 11 zdravih kloniranih teladi i uspostavio stabilan sistem somatskih ćelija za uzgoj jakova.

Prvi klonirani jak, "Nam Co No 1", imao je 16,75 kilograma na rođenju i dostigao 183,25 kilograma nakon devet meseci, što pokazuje snažan rast.
Istraživači su takođe izneli planove za povećanje proizvodnje embriona, proširenje fonda surogat-grla i razvoj posebnih sistema ishrane kako bi se podržala nova rasa jakova, rekao je Fang.
(Kraj) ir/mj