Banjaluka obeležava Dan srpskog jedinstva: Istoričar Nikola Ožegović o značaju praznika i tenzijama u BiH
Komentari
Dodajte Euronews kao željeni izvor na Google-u
Banjaluka je domaćin centralne svečanosti povodom Dana srpskog jedinstva, slobode i nacionalne zastave, koji se obeležava 15. septembra. Praznik je ustanovljen 2020. godine sa ciljem jačanja jedinstva srpskog naroda u Srbiji i Republici Srpskoj. Datum je odabran u znak sećanja na 15. septembar 1918. godine i početak proboja Solunskog fronta, koji je označio početak oslobađanja srpskih zemalja u završnici Prvog svetskog rata.
O značaju praznika, atmosferi u Banjaluci, ali i aktuelnim političkim odnosima u Bosni i Hercegovini, za Euronews Srbija govori istoričar i teolog Nikola Ožegović, docent na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Banjaluci.
"Praznik je zaživeo"
U Banjaluci se, kaže Ožegović, praznik dočekuje u svečanoj atmosferi, a srpske zastave istaknute su na najvažnijim lokacijama u gradu.
"Atmosfera je povodom ovog novog praznika u Banjaluci uvek svečana. Vidno je prisutna atmosfera srpskog jedinstva, nacionalne zastave i slobode, u skladu sa nazivom praznika. Srpske trobojke su istaknute na najvidljivijim i centralnim mestima u samom gradu, oko Palate predsednika“, kaže Ožegović.
Posebno ističe prisustvo zastava Srbije i Republike Srpske u centru Banjaluke.
"Odnedavno imamo istaknute obe srpske zastave, dakle zastavu Srbije i Republike Srpske, u samom srcu grada, ispred Sabornog hrama i ispred Palate predsednika. Taj praznik je zaživeo od 2020. godine i predstavlja jednu novinu u našem svesrpskom kolektivnom istorijskom pamćenju i našim vezama Republike Srpske i Srbije“, rekao je on.
Euronews
Istorijski značaj 15. septembra
Ožegović smatra da je datum praznika pažljivo odabran, imajući u vidu istorijski značaj proboja Solunskog fronta i događaja koji su usledili nakon toga.
Povezane vesti
"Ovaj praznik je zaista srećno odabran. 15. septembar je početak proboja Solunskog fronta, kada je otpočela artiljerijska priprema tog proboja. Proboj i oslobođenje srpskih zemalja uslijedili su tokom septembra, oktobra i novembra", kaže istoričar.
Podseća i na događaje iz novembra 1918. godine, kada je srpska vojska stigla u Banjaluku.
"Prvog novembra 1918. oslobođen je Beograd. 21. novembra, dakle 20 dana kasnije, srpska vojska je ušla u Banjaluku. To su uglavnom bili odredi iz Timočke krajine, iz istočne Srbije. Samo šest dana kasnije, 27. novembra, Narodno veće u Banjaluci proglasilo je direktno ujedinjenje sa Srbijom“, dodaje sagovornik.
Govoreći o značaju praznika danas, Ožegović posebno izdvaja simboliku nacionalne zastave, ali i njegov potencijal da poveže srpske zajednice širom sveta.
"U ovaj praznik ugrađen je i praznik nacionalne zastave. Veoma veliki broj država u svetu ima praznik nacionalne zastave. Evo, konačno to imaju i Srbi. Lepo je videti naše trobojke u raznim verzijama, starijim i novijim, jednu pored druge“, kaže Ožegović.
Dodaje da bi voleo da se u okviru obeležavanja dodatno istakne i tradicija srpske trobojke u Crnoj Gori, dok istovremeno očekuje da praznik sve više bude prisutan među srpskim zajednicama van Srbije i Republike Srpske.
Političke tenzije u BiH
Ovogodišnje obeležavanje praznika dolazi u periodu novih političkih tenzija u Bosni i Hercegovini, uključujući i izjave o mogućem ukidanju Republike Srpske. Ožegović smatra da takva retorika za građane Republike Srpske nije novost.
Povezane vesti
"Mi smo u Bosni i Hercegovini navikli da živimo u jednoj permanentnoj krizi koja traje decenijama. Ona je bila ratna i egzistencijalna, a posle rata politička, bezbednosna i svaka druga. Ova najnovija kriza samo je jedna u nizu zaoštravanja i tenzija", smatra teolog.
Ističe da, po njegovom mišljenju, politički predstavnici moraju da reaguju drugačije od građana i da takve procese sprečavaju kroz institucije.
"Političari moraju drugačije da se odnose, moraju u operativnoj politici da sprečavaju takve pokušaje i da vode o tome računa. Što se tiče građana Republike Srpske, to zaista nije ništa novo“, dodaje on.
Ožegović ocenjuje da je Dejtonski mirovni sporazum vremenom prihvaćen u Republici Srpskoj kao okvir mira, dok istovremeno tvrdi da postoje političke snage koje žele njegovu reviziju.
"Dejtonski mirovni sporazum je vremenom u Republici Srpskoj prihvaćen, i od političkog rukovodstva i od naroda, kao jedan ipak pravedan mir, s obzirom na sve okolnosti devedesetih godina. Ali postoji politička težnja da se rezultati rata i Dejtonski okvir menjaju. Zbog toga je važno da znamo u kakvoj poziciji živimo i kakvi su politički procesi oko nas“, smatra Ožegović.
Na kraju razgovora, Ožegović se vraća na pitanje srpskog jedinstva i ističe da ono, kako smatra, ne bi trebalo da se gradi samo kroz političke poruke i praznike, već i kroz obrazovni sistem.
Kao jednu od ideja navodi uvođenje jedinstvenih udžbenika i nastavnih programa za istoriju, ali i druge nacionalne predmete.
"Zbog toga je važno da jačamo svesrpsko jedinstvo. Kao istoričar, sa Filozofskog fakulteta želim da podijelim jedno razmišljanje - ideju o jedinstvenim udžbenicima i jedinstvenom nastavnom programu za istoriju na svim nivoima, od osnovnoškolskog do srednjoškolskog obrazovanja“, dodaje sagovornik.
Prema njegovim rečima, obrazovanje bi trebalo da bude jedan od ključnih načina za dugoročno povezivanje srpskog naroda.
"Tek kada izvršimo unifikaciju obrazovnog sistema, ne samo iz istorije već i iz drugih nacionalnih predmeta, kao što su srpski jezik i književnost, onda ćemo iznutra jačati srpsko jedinstvo. Ne samo kroz političke izjave ili praznike, već temeljno i suštinski, od najnižih nivoa obrazovanja pa nadalje“, zaključuje sagovornik.
Detaljan prilog pogledajte u videu iznad teksta.
Komentari (0)