Bombardovanje škole u Minabu: Šta do sada znamo i koji dokazi ukazuju da su ipak SAD odgovorne?
Komentari
10/03/2026
-13:53
Bombardovanje osnovne škole u Minabu 28. februara ubilo je desetine ljudi, od kojih su većina bile devojčice uzrasta od sedam do 12 godina. Napad je do sada najteže masovno ubistvo u ratu SAD i Izraela protiv Irana - a UNESCO ga je opisao kao "teško kršenje" međunarodnog prava.
U subotu je predsednik SAD, Donald Tramp, izjavio da je Iran odgovoran za bombardovanje škole.
"Po mom mišljenju, na osnovu onoga što sam video, to je uradio Iran… kao što znate, veoma su neprecizni sa svojom municijom. Nemaju nikakvu preciznost. To je uradio Iran", naveo je Tramp.
Predsednik SAD, ipak, nije izneo nikakve dokaze za tu tvrdnju. Njegovu izjavu nisu ponovili portparoli američke vojske, koji su rekli samo da "istražuju" bombardovanje.
Međutim, sve veći broj dokaza ukazuje na to da je napad na osnovnu školu Šadžare Tajebe izvela Amerika, prenosi Gardijan. Postavlja se pitanje šta se do sada zna – i zašto to ukazuje na odgovornost SAD?
Tanjug AP/Abbas Zakeri/Mehr News Agency via AP
Lokacija škole
Škola Šadžare Tajebe nalazila se pored grupe zgrada koje čine lokalnu pomorsku kasarnu i prateće objekte Islamske revolucionarne garde (IRGC). Gardijan je uporedio verifikovane snimke sa mesta bombardovanja sa satelitskim snimcima kako bi potvrdio lokaciju škole.
Istorijski satelitski snimci pokazuju da je zgrada škole nekada bila deo šireg kompleksa IRGC-a, ali je od kasarne odvojena zidom najmanje devet godina. Godinama je imala jasne vizuelne znakove da je obrazovna ustanova, uključujući šarene murale na zidovima i mala sportska igrališta - što se vidi i na nekim satelitskim snimcima.
Povezane vesti
Nema naznaka da je škola u vreme napada bila objekat za vojnu upotrebu. Ipak, njena lokacija pruža verovatno objašnjenje zašto su SAD ili Izrael možda izabrali ciljeve u tom području.
Tanjug AP/Abbas Zakeri/Mehr News Agency via AP
Video-snimci neposredno nakon eksplozije
Više video-snimaka bombardovane škole, koje je Gardijan proverio, podeljeno je na iranskim društvenim mrežama odmah nakon eksplozije. Najmanje četiri prikazuju očigledno isto mesto iz različitih uglova i prilaza, sa zajedničkim detaljima poput prepoznatljivih šarenih murala škole.
Jedan od tih snimaka prikazuje ruševine uništene škole i zatim se okreće ka ogradi iza koje se vidi gust dim – iz pravca baze IRGC-a. Taj snimak bio je jedan od prvih pokazatelja da je bomba koja je pogodila školu bila deo serije udara koji su ciljali i kompleks IRGC-a pored nje.
Satelitski snimci udara i snimak udara rakete Tomahavk
Prvi satelitski snimci, koji prikazuju posledice napada, objavljeni su 4. marta. Na njima se vidi uništena zgrada škole i još četiri uništene zgrade u njenoj neposrednoj blizini, sve unutar zidova kompleksa IRGC-a.
Iranska državna novinska agencija Mehr objavila je 8. marta video-snimak rakete koja pogađa lokaciju u Minabu. Snimak je geolociran od strane istraživačkog kolektiva "Bellingcat". Geolokacija je proces upoređivanja fizičkih karakteristika prikazanih na slici ili snimku (kao što su zgrade, bilbordi, znakovi ili planine) sa potvrđenim snimcima lokacije, poput satelitskih fotografija, kako bi se utvrdilo gde je snimak napravljen.
"Bellingcat" je uspeo da uskladi zgrade, vodotornjeve, drveće i puteve sa video-snimka sa satelitskim snimcima lokacije u Minabu, kako bi utvrdio iz kog je ugla snimak napravljen i gde je raketa pogodila. Utvrđeno je da je raketa pogodila kompleks IRGC-a pored škole.
Raketu prikazanu na snimku stručnjaci za municiju identifikovali su kao Tomahavk raketu.
Povezane vesti
"S obzirom na strane u sukobu, to ukazuje na američki napad, jer nije poznato da Izrael poseduje Tomahavk rakete", rekao je Jenzen-Džouns, direktor kompanije "Armament Research Services", konsultantske obaveštajne firme koja pruža analizu municije vladama i nevladinim organizacijama.
SAD su jedina zemlja uključena u rat protiv Irana koja poseduje ovo oružje.
"Uprkos raznim tvrdnjama koje kruže internetom, ova municija očigledno nije iranska raketa Soumar, jer ta raketa ima karakterističan spoljašnji motor koji se nalazi prema zadnjem delu, na donjoj strani projektila", dodao je.
Tanjug AP/Abbas Zakeri/Mehr News Agency via AP
Povezane vesti
Gde su SAD delovale tokom napada
Iako SAD nisu eksplicitno priznale da su izvele napad na školu ili obližnju kasarnu IRGC-a, potvrdile su da su izvodile napade u tom području. Na brifingu u Pentagonu 4. marta, koji je vodio američki ministar odbrane Pit Hegset, američka vojska je prikazala grafiku koja pokazuje gde su SAD i Izrael izvodili udare tokom operacije "Epski bes".
Iako Minab nije posebno označen na toj mapi, jedna od tačaka označenih kao mesto američko-izraelskog udara poklapa se sa lokacijom gde se nalazi Minab. Na grafici su takođe označena mesta gde su, prema američkoj vojsci, izvedeni "iranski napadi", a nijedan od njih nije označen u području Minaba.
Mapu dodatno potvrđuju širi američko-izraelski obaveštajni brifinzi, u kojima su zvaničnici naveli da su SAD svoje početne udare usmerile duž južne obale Irana (gde se nalazi Minab), dok je Izrael svoje napade fokusirao na zapad zemlje.
Razotkrivene široko deljene fotografije navodnog "promašaja"
Ubrzo nakon bombardovanja, brojni nalozi na društvenim mrežama počeli su da šire tvrdnje slične onima koje je izneo predsednik SAD: da je školu pogodila pogrešno lansirana iranska raketa. Međutim, fotografije tog navodnog promašaja koje su ti nalozi predstavili kao dokaz zapravo su snimljene oko 994 milje (1.600 km) daleko od Minaba, u znatno hladnijem severnom gradu Zanjanu.
U pozadini fotografije navodnog "promašaja" vide se planine prekrivene snegom, ali Minab se nalazi na mnogo toplijoj južnoj obali Irana; satelitski snimci pokazuju da u njegovoj okolini nema planina sa snežnim vrhovima. U prvom planu fotografije vidi se i natpis za stomatološku ordinaciju – stručnjaci su takođe geolocirali tu poslovnu zgradu u Zanjanu.
Predsednik SAD nije direktno pomenuo fotografiju koja kruži internetom, niti je pružio dodatne dokaze da je došlo do promašaja, navodi portal.
Komentari (0)