Kineski pritvor, američki pritisak: Kako su naučnici postali tačke sukoba Amerike i Kine?
Komentari
Dodajte Euronews kao željeni izvor na Google-u
Dok traju ratna dejstva u Iranu, Sjedinjene Američke Države i Kina međusobno se optužuju za špijunažu, a kao primeri se često navode slučajevi naučnika. U jednom od njih, dr Julin Čen, 54-godišnji naturalizovani američki državljanin, priveden je od strane kineske državne bezbednosti na međunarodnom aerodromu u Pekingu 5. novembra 2024. godine. Od tada se njegov život nalazi u potpunoj neizvesnosti.
On je američko državljanstvo dobio 2010. godine, iako je rođen u Kini. U intervjuu za Rojters, njegova supruga je rekla da su kineske vlasti njenog muža više od 100 puta ispitivale o njegovom radu i da mu tokom prvih 13 meseci pritvora nije bilo dozvoljeno da se sastane sa advokatom.
Učestvovao je u nekoliko projekata koje je finansirala američka vlada.
Erik Lepson, bivši američki zvaničnik za nacionalnu bezbednost, veruje da Kina želi da iskoristi Čenovu stručnost kako bi unapredila primenu tehnike seizmičkog prigušivanja, kojom se umanjuje signal podzemnih nuklearnih proba, kako bi ih zapravo bilo teže otkriti na satelitima koje koriste, pre svega, Sjedinjene Američke Države.
Jedno od Čenovih istraživanja objavljeno je u decembru 2020. godine i analiziralo je seizmičke podatke prikupljene širom Azije, pre svega u Severnoj Koreji, koja je već godinama pod međunarodnim sankcijama zbog razvoja svog nuklearnog programa, s ciljem unapređenja metoda za otkrivanje nuklearnih proba i procenu njihove razorne snage.
Njegova supruga je takođe potvrdila informaciju, odnosno prenela navode Bele kuće i Stejt departmenta, u kojima se navodi da je američki predsednik Donald Tramp tokom državne posete Pekingu u maju ove godine, pred kineskim zvaničnicima i samim Si Đinpingom, pokrenuo pitanje Čenovog pritvora.
Njemu, kao što sam rekao, 13 meseci nije bilo dozvoljeno da razgovara sa svojim advokatom, a takođe se navodi da nije dobijao lekove za dijabetes, zbog čega je izgubio više od 10 kilograma.
Povezane vesti
Zvaničnici ambasade SAD u Kini su ga više puta posećivali, ali su kineski predstavnici uvek bili prisutni, zbog čega, kako navode, nije mogao slobodno da govori, posebno imajući u vidu da se ništa nije dogodilo po pitanju njegovog povratka u Sjedinjene Države.
Trampova administracija namerno javno nije govorila o slučaju nakon što je Čena označila kao nepravedno pritvorenog, čime je on postao formalno prioritet američke spoljne politike.
Pošto nije postignut napredak, čini se da je ta strategija sada zamenjena javnim pritiskom. To, međutim, nije jedini slučaj hapšenja američkih naučnika u poslednje vreme, s obzirom na to da je Kina potvrdila da je uhapsila još jednog američkog naučnika, Min Zina, direktora istraživačkog centra u Mjanmaru.
Peking optužuje Min Zina za špijunažu i ugrožavanje kineske nacionalne bezbednosti, a njegov centar je poznat po tome što prati i objavljuje veoma osetljive analize o građanskom ratu u Mjanmaru i razotkriva širok strateški uticaj Kine, manipulaciju u trgovini, kao i eksploataciju retkih zemnih elemenata.
Komentari (0)