Od zarade i staža do konačnog iznosa: Kako se računa penzija i kolika će biti primanja nakon povećanja
Komentari
Dodajte Euronews kao željeni izvor na Google-u
Kolika će biti penzija u Srbiji ne zavisi samo od broja godina provedenih na poslu. Na konačan iznos utiču pre svega zarade tokom radnog veka, odnosno osnovice na koje su plaćeni doprinosi, kao i dužina penzijskog staža.
Iako formula na prvi pogled deluje komplikovano, njena suština može da se svede na nekoliko koraka.
Osnovna formula
Visina starosne i invalidske penzije određuje se tako što se lični bodovi pomnože vrednošću opšteg boda koja važi na dan ostvarivanja prava na penziju.
Penzija = lični bod × vrednost opšteg boda
Lični bod se dobija kada se lični koeficijent pomnoži penzijskim stažom.
Godišnji lični koeficijent računa se za svaku godinu tokom koje je osiguranik imao evidentiranu zaradu ili osnovicu za koju su plaćeni doprinosi. On predstavlja odnos zarade osiguranika i prosečne godišnje zarade u Srbiji za istu godinu i ne može da bude veći od 5.
Ako je neko, na primer, tokom određene godine imao zaradu približno jednaku republičkom proseku, njegov godišnji koeficijent bio bi oko 1. Ako je zarađivao dvostruko više od republičkog proseka, koeficijent bi bio oko 2. Ako je njegova zarada bila upola manja od prosečne, koeficijent bi bio oko 0,5.
Povezane vesti
Drugi korak - dobija se lični koeficijent
Kada se utvrde godišnji koeficijenti za sve godine koje ulaze u obračun, na osnovu njih se dobija lični koeficijent osiguranika. Zakon propisuje da lični koeficijent ne može da bude veći od 3,8.
profimedia
To znači da ni veoma visoka zarada tokom radnog veka ne može neograničeno da povećava buduću penziju.
Treći korak - godine staža pretvaraju se u lične bodove
Dobijeni lični koeficijent zatim se množi sa ukupnim penzijskim stažom koji ulazi u obračun. Tako se dobija lični bod.
Na primer, ako bi neko imao prosečan lični koeficijent 1,2 i 40 godina staža, njegov lični bod bi iznosio 48 (1,2 × 40 = 48 ličnih bodova).
Kod stvarnog obračuna mogu da postoje dodatna pravila, uključujući način računanja staža kod pojedinih kategorija osiguranika. Staž koji se uzima u obzir za obračun iznosa penzije ne može da bude duži od 45 godina.
Četvrti korak - lični bod se množi opštim bodom
Kada se dobije broj ličnih bodova, on se množi sa vrednošću opšteg boda. Opšti bod predstavlja novčanu vrednost koja se koristi u obračunu penzije. Zato je upravo opšti bod važan i kada se penzije povećavaju: promena njegove vrednosti utiče na iznose penzija.
Šta se dešava sa prevremenom penzijom?
Kod prevremene starosne penzije formula obračuna je u osnovi ista, ali se tako utvrđen iznos trajno umanjuje za 0,34 odsto za svaki mesec ranijeg odlaska u penziju, uz zakonski maksimum umanjenja od 20,4 odsto.
Zoonar/JANUSZ PIENKOWSKI, Zoonar GmbH / Alamy / Profimedia
Povezane vesti
To praktično znači da raniji odlazak u penziju ne predstavlja samo privremeno smanjenje primanja - umanjenje je trajno.
Šta je najvažnije za buduću penziju?
Kada se sve sabere, četiri stvari su ključne:
- dužina penzijskog staža
- visina prijavljenih zarada, odnosno osnovica na koje su plaćeni doprinosi
- odnos tih zarada prema prosečnoj zaradi u Srbiji u svakoj godini
- vrednost opšteg boda u trenutku ostvarivanja prava na penziju
Penzionere u Srbiji očekuje novo povećanje penzija
Penzionere u Srbiji očekuje i novo povećanje penzija. Kako je najavljeno, od 1. decembra 2026. godine penzije će biti veće za 7,5 odsto. Važno je naglasiti da se povećanje od 7,5 odsto odnosi na postojeći iznos penzije. Računica je jednostavna:
Nova penzija = sadašnja penzija × 1,075
Na primer, penzioner koji sada prima 50.000 dinara, nakon povećanja imaće 53.750 dinara.
Koliko će iznositi penzije nakon povećanja
- Penzioner koji sada prima 30.000 dinara, nakon povećanja imaće 32.250 dinara
- Penzioner koji sada prima 40.000 dinara, nakon povećanja imaće 43.000 dinara
- Penzioner koji sada prima 60.000 dinara, nakon povećanja imaće 64.500 dinara
- Penzioner koji sada prima 70.000 dinara, nakon povećanja imaće 75.250 dinara
- Penzioner koji sada prima 80.000 dinara, nakon povećanja imaće 86.000 dinara
- Penzioner koji sada prima 100.000 dinara, nakon povećanja imaće 107.500 dinara
Za one koji su već u penziji, najavljeno povećanje od 7,5 odsto značiće veća mesečna primanja, dok će za buduće penzionere konačan iznos zavisiti od zarada i staža ostvarenih tokom čitavog radnog veka, kao i od vrednosti opšteg boda u trenutku odlaska u penziju.
Komentari (0)