Danas je Sveti Luka, jedna od najčešćih slava u Srbiji: Praznik prati i neobično narodno verovanje
Komentari
Dodajte Euronews kao željeni izvor na Google-u
Srpska pravoslavna crkva i vernici danas obeležavaju Svetog apostola i jevanđelistu Luku, praznik u narodu poznat kao Lučindan. Sveti Luka jedan je od prvih propovednika hrišćanstva, autor jednog od četiri jevanđelja i, prema crkvenom predanju, osnivač hrišćanskog ikonopisa. Ovaj dan jedna je od čestih krsnih slava u Srbiji.
Sveti Luka se u pravoslavnoj tradiciji poštuje i kao zaštitnik lekara, farmaceuta, bolnica i apoteka, budući da je, prema predanju, izučavao medicinu.
Rođen je u Antiohiji Sirijskoj, gde je u mladosti učio grčku filozofiju, medicinu i živopis. Bio je jedan od sedamdeset Hristovih apostola, a prema hrišćanskom predanju, sreo je Isusa Hrista i bio svedok njegovih dela.
Bio je blizak saradnik apostola Pavla i pratio ga na misionarskim putovanjima. Nakon Pavlove smrti nastavio je da propoveda hrišćanstvo u Dalmaciji, Italiji, Makedoniji i drugim krajevima.
Sveti Luka autor je trećeg jevanđelja u Novom zavetu, kao i Dela apostolskih. Njegovo jevanđelje nastalo je, prema crkvenom predanju, oko 60. godine.
Smatra se začetnikom hrišćanskog ikonopisa
Sveti Luka se smatra osnivačem hrišćanskog ikonopisa jer je, prema predanju, naslikao tri ikone Presvete Bogorodice, kao i ikone apostola Petra i Pavla.
Prema predanju, mučenički je stradao u 84. godini života u gradu Tebi, gde su ga neznabošci obesili o maslinu. Njegove mošti prenete su u Carigrad za vreme cara Konstancija, sina cara Konstantina.
Unsplash
U istoriji srpske države posebno se pamti i dolazak moštiju Svetog Luke u Smederevo. Despot Đurađ Branković otkupio ih je od turskog sultana za 30.000 zlatnih dukata, a u Smederevo su prenete 12. januara 1453. godine. Tamo su čuvane do pada grada, kada su relikvije odnete 20. juna 1459. godine.
Narodni običaji i verovanja za Lučindan
Lučindan prate i brojni narodni običaji, posebno u ruralnim krajevima Srbije. Jedno od poznatijih verovanja vezano je za zaštitu stoke od vukova, koji se sa dolaskom hladnijih dana približavaju naseljima.
Zbog toga su domaćini konopcem opasivali torove, uz izgovaranje reči: "Ide Luka, evo vuka" ili "Sveti Luka, sneg do kuka". Ovi običaji vezuju se za verovanje da se na Lučindan približava zima i da je potrebno zaštititi domaćinstvo i stoku.
Tanjug/Branko Lukić
Kada je reč o slavskom običaju, ako Sveti Luka pada u vreme posta ili u sredu ili petak, slavska trpeza je posna. U ostalim slučajevima priprema se mrsna hrana.
Danas se obeležava i Sveti Petar Cetinjski
Srpska pravoslavna crkva istog dana obeležava i Svetog Petra Cetinjskog, koji je 1782. godine postao mitropolit i gospodar Crne Gore.
Svoj život posvetio je narodu, nastojeći da miri zavađena plemena i brani zemlju od osvajača. Iako je imao položaj vladara, živeo je skromno, monaškim životom.
Upokojio se 31. oktobra 1830. godine, a njegove mošti počivaju u Cetinjskom manastiru.
Povezane vesti
Bonus video:
Komentari (0)