Kako su mirisali domovi bogataša u drevnoj Pompeji

Tim evropskih istraživača otkrio je, analizirajući drevne kadionice od terakote koje su stare 2.000 godina, da su domovi bogatih stanovnika Pompeje, koje su zatrpali pepeo i lava tokom erupcije Vezuva 79. godine nove ere, mirisali "drvenasto i zemljano", sa notom citrusa.

Zahvaljujući takozvanoj senzornoj arheologiji, odnosno nizu hemijskih analiza, istraživači su otkrili ove podatke analizirajući dve kadionice od terakote, koje su bile iskopane pre nekoliko decenija iz Pompeje i obližnjeg grada Boskoreale, prenosi Science Alert.

Jedna kadionica je poticala iz zgrade koja je bila pretvarana u gostionicu, u vreme kada je Vezuv eruptirao, a druga je otkrivena unutar kućnog svetilišta u seoskoj vili, zajedno sa drugim ritualnim predmetima.

Oblici, dekoracija i arheološki kontekst ovih posuda ukazivali su da su u njima spaljivani mirisni prinosi tokom domaćih verskih ceremonija.

Istraživači su znali za ove prakse jer su o prinošenju tamjana, vina, cveća, voća i žitarica kućnim bogovima, poznatim kao Lari i Penati, pisali drevni rimski autori, među kojima je rimski pesnik Propercije, ali do sada su arheolozi imali veoma malo direktnih fizičkih dokaza koji dokazuju šta su ljudi spaljivali. 

Alessio Paduano / AFP / Profimedia

Analize kadionica su pokazale da su u njima spaljivane mešavine biljaka, među kojima su hrast, lovor i članovi porodice koštunjavog voća, zajedno sa raznim travama, koji su možda korišćene kao gorivo za spaljivanje tamjana, ali su neke možda bile i same po sebi žrtve koje su prinošene.

Mnoge od ovih biljaka bile su lokalno dostupne oko Pompeje, što se poklapa sa prethodnim otkrićima spaljenih smokava, pinjola i drugih biljnih prinosa koja su pronađena u pompejskim svetilištima.

Jedna od kadionica koja je ispitivana sačuvala je hemijske tragove posebne smole, za koju je utvrđeno da potiče iz iste botaničke porodice kao i tamjan, ali se veruje da je bila nabavljena iz udaljenih krajeva preko trgovačkih mreža koje su bile povezane sa Rimskim carstvom.

Povezane vesti

Istorija

Arheolozi u Pompeji upotrebili AI da bi rekonstruisali izgled žrtve erupcije Vezuva

Slika koju je danas objavio Arheološki park Pompeja prikazuje muškarca koji pokušava da se zaštiti dok se u pozadini vidi užareni vulkan.

27/04/2026

15:35

https://www.euronews.rs/magazin/istorija/221058/ai-ozivela-zrtvu-erupcije-vezuva-u-pompeji/vest

pročitaj celu vest

Tehnologija

Pompeji detaljno skenirani: Dronovi, sateliti, roboti i veštačka inteligencija detaljno istražili drevni lokalitet

Reč je o oko 1.200 kuća i radionica, sa više od 13.000 prostorija, izgrađenih pre 2.000 godina

04/04/2026

20:12

https://www.euronews.rs/magazin/tehnologija/217743/ai-i-dronovi-u-sluzbi-ocuvanja-drevne-pompeje/vest

pročitaj celu vest

Istraživači su naveli da se pretpostavlja da su aromatične smole iz Arabije, tropske Afrike i Azije transportovane na sever preko Crvenog mora, pre nego što su prošle kroz Aleksandriju i dalje do Italije, gde bi na kraju stigle do domaćinstava poput onih u Pompeji.

Ista kadionica je sadržala i moguće hemijske tragove proizvoda od grožđa, možda vina ili sirćeta. 

Drevni tekstovi opisuju preliminarne žrtve u kojima su vernici sipali vino dok su istovremeno palili tamjan, što sugeriše da su naslage pepela u Pompeji sačuvale hemijske ostatke rituala koji su izvedeni pre skoro 2.000 godina.