Udar asteroida izazvao efekat termosa: Nova studija pokazala da su dinosaurusi mogli da izumru za samo nekoliko sati
Komentari
Dodajte Euronews kao željeni izvor na Google-u
Naučnici su izneli nove pretpostavke o tome šta se dogodilo u prvim satima nakon udara džinovskog asteroida, koji se smatra glavnim krivcem za istrebljenje dinosaurusa pre više od 66 miliona godina.
Prema najnovijoj studiji objavljenoj u časopisu "JGR Biogeosciences" džinovski reptili stradali su mnogo pre nego što je zavladala dugotrajna zima, usled blokiranja sunčeve svetlosti usled velike količine prašine, koju je podigao udar. Štaviše, moguće je da su uginuli samo nekoliko sati nakon tog događaja, zbog vatrenih stihija koje su zahvatile planetu.
Studiju su sproveli istraživači sa američkog Univerziteta Perdju u Indijani, predvođeni planetologom Brendonom Džonsonom.
Istraživanje pokazuje da se asteroid, prečnika oko 10 kilometara, sudario sa Zemljom ogromnom brzinom, uzrokujući da veliki deo stena na mestu udara ispari.
Kako se deo te pare hladio, formirale su se male kamene sfere koje su zatim ponovo padale na zemlju, prolazeći kroz atmosferu brzinom od nekoliko kilometara u sekundi.
Prethodni modeli su ukazivali na to da je njihov prolazak oslobađao snažan toplotni talas koji je mogao da ubije životinje sa tankom, izloženom kožom, ali nije bio dovoljno jak da izazove masovne požare u vegetaciji.
Međutim, još 2023. godine naučnici su dokumentovali sloj prašine u Severnoj Americi za koji se pretpostavlja da je možda nastao upravo od te pare.
Povezane vesti
"To je ponovo probudilo moje interesovanje za pitanje šta se dogodilo. Tu je zapravo i počeo ovaj rad", prisetio se Džonson.
Trenutna smrt
Polazeći od teorije o preostaloj pari, Džonson i njegove kolege spojili su postojeće kompjuterske simulacije događaja u Čiksulubu sa podacima o prašini iz perioda masovnog izumiranja, koju je u atmosferu izbacio krater nastao udarom.
RICHARD BIZLEY / Sciencephoto / Profimedia
Prema rezultatima tih simulacija, atmosferski omotač sastavljen od isparenih stena delovao je poput debelog izolacionog pokrivača, tako da se površina planete ugreje na temperaturu najmanje tri i po puta višu nego što bi to učinio sam kameni materijal izbačen nakon udara.
To bi bilo više nego dovoljno da trenutno usmrti ogroman broj životinja, uz istovremeno izazivanje spontanih požara širom sveta.
"Ovaj naš rad podržava ideju da je upravo udar bio ono što je desetkovalo život na kopnu i izazvalo masovno izumiranje", smatra Džonson.
Istovremeno, autori studije priznaju da njihovi nalazi i dalje mogu biti u skladu sa teorijom prema kojoj su mnoga bića izumrla usled dugotrajnog gladovanja.
"To možda zvuči kontraintuitivno, ali zapravo je reč o istom efektu", rekao je Džonson.
Povezane vesti
On objašnjava da je situacija funkcionisala poput termosa koji podjednako može da održava tečnost toplom ili hladnom satima. Nakon što su požari izazvani padanjem usijanog kamenja utihnuli, prašina koja je ostala u atmosferi nastavila bi da blokira Sunčevu svetlost i toplotu godinama, pa čak i decenijama.
Džonson i njegovi koautori i dalje smatraju da su šumski požari bili odgovorni za ogromnu većinu smrtnih slučajeva na globalnom nivou tokom relativno kratkog vremenskog perioda. Međutim, naglašavaju da je potrebno prikupiti više podataka kako bi se njihova teorija definitivno potvrdila.
Za sada se najveći deo dokaza o požarima povezanih sa događajem u Čiksulubu nalazi u Severnoj Americi, što ukazuje da je na područjima udaljenijim od mesta udara možda bilo manje požara.
Komentari (0)