Odgovor na Šahid: Amerika uvodi jeftini dron "kamikazu" u rat protiv Irana, koje su njegove performanse?
Komentari
11/03/2026
-22:16
Sjedinjene Američke Države raspoređuju sopstvenu jeftinu bespilotnu letelicu kako bi parirale iranskom dronu Šahid-136. Na scenu stupa niskobudžetni bespilotni borbeni sistem poznat kao FLM-136 LUCAS.
Tekući rat u Iranu još je jedan primer promenljive prirode ratovanja u 21. veku. To je rat u kojem dominira jedna tehnologija iznad svih: dronovi, posebno oni jeftini.
Oružane snage Irana su patuljak u poređenju sa američkim vojno-industrijskim kompleksom vrednim 900 milijardi dolara, s obzirom na to da njihova potrošnja za odbranu u 2025. godini iznosi otprilike 23 milijarde dolara. Upravo iz tog razloga zemlja koristi dronove za vođenje asimetričnog rata kako bi izjednačila snage na terenu.
Najvidljiviji primer toga je jurišni dron HESA Šahid-136 – autonomna bespilotna letelica koja može da stane u zadnji deo kamiona, dizajnirana za "kamikazne" udare na mete.
Ovaj dron, koji je 2016. razvila iranska kompanija "Shahed Aviation Industries“ povezana sa Islamskom revolucionarnom gardom (IRGC), košta između 20.000 i 50.000 dolara. S druge strane, presretači američkog odbrambenog sistema "Patriot", koji se koriste za njihovo obaranje, koštaju vrtoglavih 4 miliona dolara po raketi.
Ova asimetrija između cene i borbene efikasnosti ključna je za odbrambeno planiranje Irana, sa ciljem da rat učini previše skupim za neprijatelja da bi ga dugo vodio. Efikasnost drona nije prošla nezapaženo u američkoj vojsci.
Nekoliko američkih kompanija sada razvija sopstvene jeftine dronove, inspirisane modelom Šahid-136. Jedna kompanija je čak napravila inženjersku kopiju drona, koji se sada prvi put koristi u borbi za udare na Iran: FLM-136.
Povezane vesti
Imitacija kao oblik laskanja?
Middle East Images/ABACA / Abaca Press / Profimedia
Prvi put predstavljen prošle godine od strane kompanije "Spektreworks" iz Arizone, FLM-136 je opisan kao niskobudžetni bespilotni borbeni sistem, poznatiji kao LUCAS. Za njegovo upravljanje potreban je samo mali tim, a može da poleće i sleće autonomno.
Dron je po veličini veoma sličan Šahidu-136, sa dužinom od 3 metra i rasponom krila od 2,5 metra, ali je drastično lakši – teži 81,5 kg u poređenju sa 200 kg koliko teži Šahid. To takođe znači da FLM-136 nosi lakši korisni teret (bojevu glavu) od 18 kg, naspram Šahidovih 50 kg.
FLM-136 može da izvodi napade do šest sati unutar dometa od 444 nautičke milje i sa visine do 4.500 metara.
Pokreće ga motor sa unutrašnjim sagorevanjem i može da krstari brzinom od 137 km/h, dok maksimalna brzina dostiže 194 km/h. Najvažnije od svega, svaki dron košta oko 35.000 dolara – što ga stavlja u isti cenovni rang sa Šahidom-136.
Ove dronove sada sa zemlje lansira na Iran Operativna grupa Škorpion, jedinica Centralne komande SAD raspoređena na Bliskom istoku, kako bi izvodila jednosmerne "kamikazne" udare, baš kao i njihovi pandani Šahid-136.
Iako SAD i dalje mogu da angažuju širok arsenal naoružanja, sposobnost Pentagona da proizvodi jeftine dronove u velikom obimu na duže staze smatra se kritičnom prekretnicom.
Američki ministar odbrane Pit Hegset izjavio je u utorak da Iran "gubi dominaciju u dronovima" i da SAD imaju "potpunu vazdušnu dominaciju".
Povezane vesti
Dron je prikazan u julu 2025. na događaju koji je organizovao Hegset u Pentagonu, gde se 12 vodećih proizvođača dronova u zemlji takmičilo za isporuku nove vojne opreme.
Pre ovog događaja, Tramp je potpisao izvršnu uredbu "Oslobađanje američke dominacije dronovima" kako bi stimulisao američki komercijalni, a posebno vojni sektor dronova.
Nakon toga je u decembru 2025. usledio zahtev Ministarstva odbrane SAD upućen industriji dronova za brzu i jeftinu isporuku 300.000 letelica. Bio je to poziv na koji se odazivaju "Spektreworks" i mnoge druge kompanije.
Povezane vesti
Čak se i Trampovi sinovi, Erik Tramp i Donald Tramp Mlađi, uključuju u industriju dronova, podržavajući spajanje sa proizvođačem "Powerus" u ponedeljak kako bi povećali domaću proizvodnju.
Komentari (0)