Kako nastaje Super El Ninjo od kojeg strepi čitava planeta?

Praćenje globalnih klimatskih sistema otkrilo je alarmantan signal iz okeanskih dubina koji bi mogao da promeni vremenske prilike na celoj planeti. Kako otkriva ekskluzivno istraživanje koje je objavio Washington Post, kolosalna masa tople vode akumulira se ispod površine ekvatorijalnog dela Tihog okeana.

Ova ogromna podvodna toplotna anomalija, koju naučnici opisuju kao pravu „vrelu mrlju“ (blob), prostire se stotinama metara u dubinu. Iako je nevidljiva za satelite, precizno je detektovana putem okeanografskih bova i podmorskih senzora. Prisustvo ovolike količine akumulirane toplote smatra se idealnim "gorivom" za pokretanje atmosferskih mehanizama planetarnih razmera, što izaziva duboku zabrinutost klimatologa širom sveta.

Sabijanje i pomeranje ove toplotne energije nije slučajno, već prati složene fizičke procese poznate kao okeanski Kelvinovi talasi. U normalnim uslovima, vetrovi (pasati) duvaju sa istoka na zapad, potiskujući toplu površinsku vodu ka Indoneziji i održavajući hladnije uslove uz obale Južne Amerike.

Međutim, kada ovi vetrovi oslabe ili promene pravac, ogromna toplotna anomalija počinje da se kreće ka istoku, putujući ispod površine mora kao džinovski, nevidljivi talas toplote. Naučnici iz Američke uprave za okeane i atmosferu (NOAA) pomno prate razvoj ovog toplog fronta, ističući da njegov intenzitet podseća na periode koji su prethodili najrazornijim klimatskim epizodama u prošlosti, poput onih iz sredine devedesetih i 2015. godine.

Strah od Super El Ninja

Credit: Universal History Archive/Universal Images Group / Universal images group / Profimedia

Izbijanje ovog ogromnog rezervoara toplote na površinu u narednim mesecima moglo bi da pokrene atmosferski fenomen neviđenog intenziteta, stvarajući uslove za takozvani Super El Ninjo.

Matematički modeli i prognostički alati pokazuju da će, ukoliko se interakcija između zagrejanog okeana i atmosfere nastavi prema trenutnim trendovima, globalni indeks toplote do kraja godine značajno premašiti granice uzbune. Prelazak u ekstremnu fazu mogao bi drastično da izmeni cirkulaciju vazdušnih struja (jet streams), pomerajući sisteme visokog i niskog pritiska sa njihovih uobičajenih pozicija, što bi izazvalo svetski meteorološki „domino efekat“.

Posledice ovakvog toplotnog preokreta manifestovaće se kroz lanac ekstremnih vremenskih prilika širom planete. Priobalni delovi, posebno Peru i Ekvador, mogli bi se suočiti sa nezapamćenim padavinama i katastrofalnim poplavama. Australiji, Indoneziji i delovima južne Afrike prete dugotrajne suše i razorni šumski požari. Osim toga, oslobađanje ovolike količine okeanske toplote u atmosferu moglo bi dodatno da ubrza klimatske promene koje je izazvao čovek, gurajući prosečnu globalnu temperaturu do novih istorijskih rekorda.

Meteorolozi i klimatolozi upozoravaju da vlade i infrastrukturni sistemi moraju odmah početi sa pripremama za krize sa vodom, neuspehe u poljoprivredi i porast ekstremnih pojava koje ovaj "podvodni džin" može da izazove.