Počast za kralja muzičke parodije: Astronomi nazvali asteroid po Čudnom Alu Jankoviću

Američki muzičar i komičar "Čudni Al" Janković, poreklom iz Jugoslavije, konačno može da pronađe svoje ime i izvan planete Zemlje.

Njegovo ime nedavno je zvanično dodeljeno jednom asteroidu, odnosno svemirskoj steni koja obiđe Sunčev sistem otprilike jednom na svake četiri godine, piše Space.com.

Asteroid je formalno označen kao (14331) Aljanković, odnosno 1981 EC26. Oznaka 1981 odnosi se na godinu njegovog otkrića, a naziv po Jankoviću odobrila je Međunarodna astronomska unija (IAU), zvanična organizacija koja odlučuje o imenima nebeskih tela i drugih objekata u svemiru.

Planetarna naučnica Alison Mekgrou, nekadašnja studentkinja Univerziteta u Arizoni, a danas saradnica Instituta za lunarne i planetarne nauke, podržala je nominaciju zajedno sa još nekoliko istraživača iz oblasti planetarnih nauka, prenosi list Tucson Star. U nedelju, 20. septembra, Mekgrou je Jankoviću uručila plaketu koja obeležava imenovanje asteroida, neposredno pre njegovog nastupa u areni u Tuksonu.

Ron Adar / Zuma Press / Profimedia

"Radim na tome da ne budem previše impresionirana poznatim ličnostima, baš kao što sam svaki put kada upoznam astronaute. Daću sve od sebe da ne ostanem bez teksta od uzbuđenja, ili možda bolje rečeno da me ne pogodi 'svemirska stena', ali imam osećaj da će on biti zaista sjajan", izjavila je Mekgrou za Tucson Star pre susreta.

Asteroid vidljiv sa Zemlje, ali samo kroz dobar teleskop

Asteroid Aljanković otkriven je 1981. godine i nalazi se u glavnom asteroidnom pojasu između Marsa i Jupitera.

Može da se posmatra sa Zemlje, ali samo uz pomoć kvalitetnog teleskopa, pošto mu je apsolutna magnituda 16. Poređenja radi, najslabije zvezde koje ljudsko oko može da vidi na tamnom noćnom nebu imaju magnitudu približno između 5 i 6.

Aljanković se tako pridružio nizu drugih asteroida nazvanih po muzičkim zvezdama. Među njima su:

• 17059 Elvis (po Elvisu Prisliju)
• 17473 Freddiemercury (po Frediju Merkjuriju)
• 249516 Aretha (po Areti Frenklin)
• 10731 Dollyparton (po Doli Parton)
• svi članovi grupe Bitls, kao i asteroid 8749 Beatles, nazvan po čuvenom bendu

Svemir kao inspiracija za muziku

Al Janković zasluženo je našao mesto u kosmosu, budući da je decenijama stvarao humoristične pesme inspirisane svemirom.

Među njima su repom inspirisana numera "Sir Isaac Newton vs. Bill Nye", zatim "The Saga Begins", obrada priče iz filma "Ratovi zvezda: Fantomska pretnja" ispričana iz perspektive Obi-Van Kenobija, kao i kultna pesma "Attack of the Radioactive Hamsters from a Planet Near Mars" ("Napad radioaktivnih hrčaka sa planete blizu Marsa").

Kako neko dobije asteroid sa svojim imenom?

Žive osobe mogu dobiti asteroid ili drugo malo nebesko telo nazvano po njima, ali čitav postupak može da traje godinama.

Svaki predlog mora da ispuni obiman skup pravila i kriterijuma, a konačnu odluku donosi radna grupa Međunarodne astronomske unije zadužena za imenovanje malih nebeskih tela.

"Imena su tradicionalno dodeljivana mnogim malim nebeskim telima i često potiču od mitoloških ličnosti, planetarnih naučnika, astronoma i istaknutih naučnika, inženjera i tehničara iz drugih oblasti. Priznanje dobijaju i osobe koje su dale doprinos umetnosti, sportu, medicini i drugim segmentima društva. Otkrića su ponekad dobijala i imena od ličnog značaja za same pronalazače", navodi Međunarodna astronomska unija.

Nova imena asteroida

U obaveštenju Međunarodne astronomske unije od 9. septembra navedeno je i nekoliko drugih novih naziva:

• (15708) Metsoc = 1988 RB12

Nazvan po Društvu za proučavanje meteorita, organizaciji koja održava godišnje konferencije i izdaje časopis "Meteoritics and Planetary Science", s posebnim ciljem da promoviše zemlje koje su manje zastupljene u ovoj naučnoj oblasti.

• (20176) Aliciagoyena = 1996 XK29

Nazvan po Alisiji Gojeni, profesorki istorije iz Urugvaja, koja je bila direktorka ženskog odeljenja Instituta "Batlje i Ordonjez" u Montevideu.

• (31550) Beckmaier = 1999 DT7

Nazvan po Beku Majeru, operateru teleskopa "Lowell Discovery" u Arizoni.

• (50271) Albertoanunziato = 2000 CW

Nazvan po Albertu Anuncijatu, argentinskom astronomu amateru. Njegov rad uključuje osnivanje Argentinskog lunarnog društva, funkciju sekretara Iberoameričke astronomske lige i predavački rad na Autonomnom univerzitetu "Entre Rios".

• (74025) Marquette = 1998 HA6

Nazvan po Žan-Batistu Marketu, penzionisanom francuskom astrofizičaru poznatom po istraživanjima hemijskog sastava međuzvezdanih oblaka.