Put dug 15.000 kilometara: Kako je rep jednog kita otkrio neverovatan svetski rekord

Grbavi kit prešao je put od neverovatnih 15.000 kilometara, od Brazila do Australije, što naučnici smatraju najdužom zabeleženom distancom između dva posmatranja iste jedinke u istoriji.

Ovaj kit je prvi put fotografisan 2003. godine u arhipelagu Abroljos Bank, glavnom uzgajalištu grbavih kitova u Brazilu, kod obala države Baija. Više od dve decenije kasnije, u septembru 2025. godine, ista životinja je ponovo primećena u zalivu Hervi u Australiji, kod obala Kvinslenda, nakon što je prešla razdaljinu od približno 15.100 kilometara.

Stefani Stak, istraživač sa Univerziteta Grifit i koautorka studije objavljene u naučnom časopisu "Royal Society Open Science", izjavila je da je "zapanjujuće fotografisati kita koji je prešao toliku razdaljinu – nešto što nikada ranije nije zabeleženo".

"Ovaj kit nije bio viđen pune 22 godine, što je samo po sebi neverovatno dostignuće", istakla je Stak.

Rep kao "otisak prsta"

Pexels

Kit je identifikovan zahvaljujući kolekciji fotografija na platformi Happywhale, gde istraživači i građani amateri mogu da unesu svoja zapažanja o kitovima. Fotografije omogućavaju prepoznavanje pojedinačnih životinja na osnovu njihovih repova.

"Rep kita je jedinstven za svaku jedinku, baš kao što su otisci prstiju kod ljudi", objašnjava Stak. Repna peraja se razlikuju po svom specifičnom obliku, šarama boja i ožiljcima. Platforma Happywhale, čiji je suosnivač biolog Ted Čizman, koristi algoritam veštačke inteligencije za preciznu identifikaciju životinja.

Zanimljivo je da je tokom istraživanja zabeležen još jedan sličan slučaj: kit koji je viđen u Australiji 2007. i 2013. godine, ponovo je lociran 2019. godine kod obala Sao Paula u Brazilu, prešavši oko 14.200 kilometara.

Ova dva kita predstavljaju prve zabeležene slučajeve kretanja u oba smera između populacija grbavih kitova iz Brazila i istočne Australije. Naučnici smatraju da su ovi događaji izuzetno retki i da verovatno predstavljaju izolovanu pojavu u životu jedinke, a ne promenu redovnih migracionih ruta.

Šta se dešava između dve tačke?

Pexels

Studija je bila zasnovana na analizi 19.283 fotografije repova prikupljenih između 1984. i 2025. godine na području istočne Australije i Latinske Amerike. Ova dva rekordera čine svega 0,01 odsto ukupnog broja identifikovanih kitova.

"Jedan od nedostataka identifikacije putem fotografija je taj što imamo samo dve tačke", napominje Stak. "Znamo gde je putovanje počelo i gde se završilo, ali ne znamo ništa o tome šta se dešavalo u međuvremenu"

Takođe ostaje nepoznato kojim su rutama kitovi plivali, što znači da je stvarna pređena kilometraža verovatno znatno veća od direktne udaljenosti između obala.

Uobičajena migraciona ruta za australijskog grbavog kita podrazumeva put od hranilišta u antarktičkim vodama do uzgajališta u blizini Velikog koralnog grebena i nazad, što je put od oko 10.000 kilometara.

Stručnjaci, međutim, upozoravaju da je vrlo verovatno da će klimatske promene u budućnosti značajno uticati na ove puteve. Dramatične promene u ekosistemu Južnog okeana već ugrožavaju populacije krila (planktona), primarnog izvora hrane za ove veličanstvene morske sisare.