Oblikovanje geopolitike svemira: Koliko smo daleko od svemirskih ratova i naoružanja kosmosa?
Komentari
08/06/2026
-13:58
Najprivilegovaniji slojevi društva već putuju u svemir, dok vojske i velike sile razvijaju svemirske programe i vode novu trku za dominaciju oko Zemlje. Ova realnost nije naučna fantastika, već aktuelna tema koja utiče na budućnost čovečanstva.
O geopolitici svemira i međunarodnom pravnom okviru koji se na nju odnosi, za Euronews Srbija govorio je doktor politikologije Bogdan Stojanović.
"Tehnologije koje koristimo svakodnevno, poput mobilnih telefona i beskontaktnih plaćanja, direktno zavise od svemirskih istraživanja i satelita u Zemljinoj orbiti. Svemir i nebeska tela, kao što je Mesec, diktiraju uslove života na Zemlji, a njihova kontrola postaje strateški cilj", istakao je Stojanović.
Istakao je da Zemljina orbita diktira uslove života na Zemlji.
"Samo jedno malo pomeranje Zemljine ose bi uvelo Zemlju u ledeno doba. A da ne govorimo o nekom, ne daj Bože, udaru asteroida koji je istrebio dinosaure pre 60 miliona godina, koji bi, na primer, jedan asteroid veličine 100 km u prečniku, što je relativno zanemarljiva veličina, uništio čak i bakterije", poručio je Stojanović.
Tokom Hladnog rata, svemir su osvajale samo supersile SAD i Sovjetski Savez, sa centralizovanim državnim agencijama.
Euronews Srbija
"Tokom Hladnog rata je bio jedan potpuno drugačiji pristup svemiru. Imali smo dve svemirske sile, supersile, koje su se nadmetale u osvajanju svemira. I oba pristupa su bila centralizovana. Dakle, imali ste državne agencije u Sjedinjenim Američkim Državama, to je bila NASA. U Sovjetskom Savezu to su bili ovi birovi koji su takođe bili pod direktnom upravom vojske i jednog centrističkog sistema", rekao je on.
Povezane vesti
Danas se, kako je istakao, u svemir uključuju i druge države poput Kine, Japana, Indije i Evropske unije, dok privatne kompanije kao što su SpaceX, Blue Origin i druge uvode novi koncept "New Space" koji menja pristup istraživanju i komercijalizaciji svemira.
Privatne kompanije, iako rizične i skupe, značajno doprinose svemirskim programima, ali i dalje zavise od državnih ugovora i dotacija. SpaceX je primer kako privatni sektor može omogućiti američki pristup svemiru, smanjujući troškove lansiranja sa 55.000 na oko 2.700 dolara po kilogramu.
Kompletno gostovanje Bogdana Stojanovića pogledajte u snimku u tekstu
Komentari (0)