Skriveni ostaci Rimskog carstva u Srbiji: Kako su izgledala utvrđenja duž Dunava

Da li ste znali da se današnja Srbija pre skoro 2.000 godina nalazila na granici Rimskog carstva? Duž Dunava, koji je vekovima predstavljao prirodnu granicu imperije, Rimljani su izgradili desetine utvrđenja, vojnih logora i kula. Mnogi od tih lokaliteta danas su skriveni pod zemljom ili vodom, a ekipa emisije „Izgubljeni gradovi“ krenula je u istraživanje njihovih ostataka i pokušaj da uz pomoć savremenih tehnologija otkrije kako su nekada izgledali.

U novoj epizodi na Euronews Srbija, arheolozi i stručnjaci za geodeziju koriste snimanja iz vazduha, sa zemlje i iz vode kako bi dokumentovali ostatke Dunavskog limesa i napravili njihove trodimenzionalne modele. Reč je o delu nekadašnje rimske granice duge više od 7.500 kilometara, koja je prolazila kroz 20 današnjih evropskih zemalja.

Istraživanje počinje u Viminacijumu, nekadašnjoj prestonici rimske provincije Gornje Mezije, odakle ekipa nastavlja put do utvrđenja Lederata, na desnoj obali Dunava kod današnjeg Rama. Upravo je ovo mesto imalo izuzetno važnu stratešku ulogu jer se tu nalazio jedan od prelaza preko Dunava koji je rimska vojska koristila tokom pohoda na Dakiju.

Posebna pažnja posvećena je primeni novih tehnologija u arheologiji. Uz pomoć specijalizovanog drona za geodeziju, koji omogućava snimanje velikih površina, kao i fotogrametrije i lidara, stručnjaci prikupljaju podatke na osnovu kojih će biti izrađeni 3D modeli utvrđenja. Cilj je da se rekonstruišu različite faze njegovog razvoja – od prvobitnog zemljanog i palisadnog utvrđenja iz Trajanovog vremena, preko kasnijih vojnih građevina, do obnove u doba cara Justinijana.

Međutim, istraživanje Lederate otkriva i jednu zabrinjavajuću stranu. Jedno od značajnih rimskih utvrđenja na Dunavu danas je teško devastirano zbog višedecenijskog nelegalnog kopanja i pljačke arheoloških lokaliteta. Brojne rupe koje su ostavili tragači uništile su arheološke slojeve i otežale posao stručnjacima, ali i umanjile mogućnost da se ovaj lokalitet u budućnosti predstavi posetiocima.

U epizodi se govori i o značaju Dunavskog limesa za kulturnu baštinu Srbije, kao i o naporima da rimska utvrđenja duž Dunava budu uvrštena na Uneskovu listu svetske baštine. Lederata, koja svedoči o velikim vojnim pohodima Rimskog carstva, mogla bi da postane jedno od važnih mesta za razumevanje istorije ovog prostora.

Kako je izgledala granica Rimskog carstva na Dunavu, zašto je upravo kod Lederate rimska vojska prelazila reku u pohodima na Dakiju i šta savremena tehnologija može da otkrije o izgubljenim gradovima i utvrđenjima – pogledajte u videu na početku teksta.

Bonus video: